نقش تحلیل اقتصادی مورد معامله در تعیین و کارآمدی ضمانت‌اجراها

نویسندگان

    علیرضا دهدست گروه حقوق، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
    مهدی حقیقت جو * گروه حقوق، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Haghighatjommehdi@yahoo.com
    وحید زارعی شریف گروه حقوق، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

کلمات کلیدی:

مسئولیت, ضمانت‌اجرا, اجرای‌اجباری, موقعیت‌قراردادی, خسارت‌انتظار

چکیده

منظور از تحلیل اقتصادی مورد معامله در تعیین و کارآمدی ضمانت‌اجراها، ارزیابی ارزش و ویژگی‌های اقتصادی موضوع قرارداد است تا تضمین‌های قانونی به گونه‌ای طراحی شوند که رفتار طرفین را به شکل بهینه و منابع را به صورت کارآمد تخصیص دهد. این مقاله به روش تحلیلی-توصیفی با هدف بررسی نقش تحلیل اقتصادی در تبیین و تعدیل ضمانت‌اجراهای نقض قرارداد و ارتباط آن با نظریه موقعیت قراردادی مورد انتظار تدوین شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تعهد به اجرای اجباری و ضمانت‌اجراهای سنتی، در بسیاری از موارد با اهداف اقتصادی قراردادها، به ویژه در قراردادهای تجاری و بین‌المللی، هم‌راستا نیستند و می‌توانند منجر به هدررفت منابع و کاهش کارایی شوند. نظریه موقعیت قراردادی مورد انتظار، با تأکید بر تحقق مطلوبیت متعهدله از طریق موقعیت قراردادی، چه از طریق عین تعهد و چه از طریق بدل آن، امکان کاهش اجبار به تسلیم عین خاص را فراهم می‌آورد و جایگاه متعهدله را در تحقق موقعیت مورد انتظار و کاهش خسارت برجسته می‌کند. مطالعه مفاهیم ضرر و خسارت ناشی از نقض قرارداد نشان می‌دهد که قاعده کاهلی زیان‌دیده از لحاظ اقتصادی نیز توجیه‌پذیر است و متعهدله موظف است پس از نقض قرارداد با اقدامات متعارف از تشدید خسارت جلوگیری کند. همچنین، تحلیل خسارت‌های ناشی از انتظار، با هدف قرار دادن زیان‌دیده در وضعیتی که گویی قرارداد اجرا شده است، همسو با نظریه موقعیت قراردادی مورد انتظار است و موجب کاهش رفتارهای فرصت‌طلبانه و افزایش کارایی اقتصادی قراردادها می‌شود. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که بازتعریف مسئولیت قراردادی و ضمانت‌اجراها براساس تحلیل اقتصادی و نظریه موقعیت قراردادی مورد انتظار، علاوه بر ایجاد انگیزه برای رفتار بهینه طرفین، امکان تخصیص بهینه منابع، کاهش اختلافات و ارتقای عدالت اقتصادی در قراردادها را فراهم می‌سازد. این رویکرد نوین، مسیر مناسبی برای تعدیل سیستم‌های حقوقی سنتی و ایجاد هماهنگی میان قواعد حقوقی و اهداف اقتصادی قراردادها ارائه می‌کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

allocated to their highest-value uses and that contractual enforcement mechanisms facilitate rather than hinder economic activity. Ultimately, the economic analysis of remedies provides a coherent and practical framework for modern contract law, reconciling legal doctrine with economic reality and promoting fairness, efficiency, and stability in contractual relationships.

References

Afzal, M. R. (2007). Sanctions for Breach of Obligation in Contract Law. Jangal Publications (Javidaneh).

Ansari, M. (2011). Economic Analysis of Contract Law. Majd Publications.

Banaei Oskouei, M. (2013). Contract Modification in Case of Financial Impossibility. Journal of Comparative Law Studies, 4.

Cooter, R., & Eisenberg, M. A. (1985). Damages for Breach of Contract. California Law Review, 73(5), 1432-1481. https://doi.org/10.2307/3480408

Eftekhari, J. (2013). Civil Law (3): General Principles of Contracts and Law of Obligations. Mizan.

Erfani, M. R. (2007). Economic Analysis of Obligations and Contractual Sanctions in Civil Law. Samt Publications.

Esmaeili, M. (2007). The Impact of Changed Circumstances on Contracts from a Comparative Law Perspective. Rahnamoon Journal.

Katouzian, N. (2010). General Rules of Contracts (Vol. 1). Bahman Borna Joint Stock Publishing Company.

Kronman, A. T. (1978). Specific Performance. University of Chicago Law Review, 45(2), 351-391. https://doi.org/10.2307/1599168

Mohseni, H. (2011). Performance of Obligations and Sanctions for Breach of Contract in Civil and Commercial Law. Mizan Publications.

Moradi, K. (2013). Analysis of the Foundations of Judicial Modification in Iranian Law and Imami Jurisprudence. Journal of Islamic Jurisprudence and Foundations of Law, 46(2).

Nourani-Moghadam, M. R. (2008). Specific Performance of Obligations in Iranian Law and Common Law with an Economic Analysis Approach. Mizan Publications.

Sadat-Akhavi, S. M., & Kashani, M. (2001). The Duty of the Injured Party to Mitigate Damages (With Emphasis on English and American Law). Shiraz University Journal of Social Sciences and Humanities.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۵/۱۰/۰۱

ارسال

۱۴۰۴/۰۸/۰۱

بازنگری

۱۴۰۴/۱۲/۱۸

پذیرش

۱۴۰۴/۱۲/۲۴

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

دهدست ع. .، حقیقت جو م.، و زارعی شریف و. . (1405). نقش تحلیل اقتصادی مورد معامله در تعیین و کارآمدی ضمانت‌اجراها. دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی، 1-19. https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/view/491

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده

مقالات مشابه

71-80 از 230

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.