فقه مقاومت و مقابله با تهدید های نرم علیه امنیت داخلی

نویسندگان

  • افتخار دانش پور استادیار، گروه فقه و حقوق امامیه ، دانشکدۀ فقه وحقوق، دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران. https://orcid.org/0009-0004-5472-1468

DOI:

https://doi.org/10.61838/jecjl.733

کلمات کلیدی:

فقه مقاومت, امنیت داخلی, تهدیدات نرم, قدرت نرم, مبانی مقاومت, راهبرد مقابله

چکیده

فقه مقاومت به عنوان یکی از شاخه‌های مهم فقه اسلامی، عهده‌دار تبیین احکام و قواعد شرعی مرتبط با مقابله با ظلم، دفاع از حق و پایداری در برابر متجاوزان است. این پژوهش در صدد برآمد تا با روش توصیفی تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای چارچوب نظری مبتنی بر نظریه مقاومت اصیل در اندیشه اسلامی را در مقابله با جنگ نرم و ثبات امنیت داخلی ارزیابی و تبیین نماید . یافته‌های پژوهش نشانگر آن است که فقه مقاومت دارای مبانی مستحکمی همچون قاعده نفی سبیل، قاعده نفی نفوذ، وجوب دفاع از کیان اسلام (جهاد ذبی)، قاعده لاضرر، قاعده حفظ نظام، اصل عدالت و اصل عزت است که هر یک ظرفیت بالایی برای ایجاد چارچوب نظری مقابله با تهدیدات نرم دارند. فرهنگ مقاومت نیز با مؤلفه‌های استکبارستیزی، روحیه جهادی و احیای هویت دینی، افق روشنی برای رسیدن به امنیت پایدار داخلی ترسیم می‌کند. نظام دفاعی اسلام مشتمل بر سه دسته گزاره فقهی (تولید امنیت، تهدید امنیت و احکام و قوانین جنگ) است که چارچوب جامعی برای صیانت از امنیت ملی ارائه می‌دهد. بدیهی است فقه مقاومت با ارائه مبانی نظری مستحکم و راهبردهای عملیاتی، می‌تواند به عنوان نقشه راهی کارآمد در عرصه مقابله با جنگ نرم و ارتقای امنیت داخلی مورد توجه قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Ahmadi Nik, S. M., & Mozaffari Chinjani, S. F. (2023). An Analytical Reappraisal of the Fundamental Principles and Jurisprudential Foundations of Fiqh al-Muqawamah.

Al-Farahidi, K. i. A. (1988). Al-Ayn. Hijrat Publications.

Al-Hurr al-Amili, M. i. H. (1993). Wasa'il al-Shi'a. Al al-Bayt Institute.

Al-Muzaffar, M. R. (1994). Usul al-Fiqh. Islamic Publications.

Alidoust, A. (2023). Methodology for Deriving Jurisprudential Propositions of Security. National Defense University.

Amiri, A. (2010). Soft Threat. Pegah.

Ansari, M. (1990). Al-Makasib. Dar al-Dhakha'ir.

Asifi, M. M. (2009). Fiqh al-Muqawamah: Dirasah Fiqhiyyah Muqaranah. World Forum for Proximity of Islamic Schools of Thought.

Bojnourdi, S. H. (1998). Al-Qawa'id al-Fiqhiyyah. Al-Hadi Publishing.

Bojnourdi, S. M. (2000). Rules of Jurisprudence. Orouj.

Dehkhoda, A. A. (1994). Dehkhoda Dictionary. University of Tehran.

Eftekhari, A. (2010). Cultural Soft War. Imam Sadiq University Press.

Fazel Lankarani, M. J. (2019). Defensive Jihad. Jurisprudence Center of the Pure Imams.

Fazel Meybodi, M. T. (1999). Religion and Freedom. Negah-e Moaser Publications.

Hashemi, S. H. (2011). Soft War: Battle in the Contemporary World. Office of Cultural and Social Studies and Planning, Ministry of Science, Research and Technology.

Hosseinikhaah, S. J., & Khosravi, M. (2022). The Theory of Defensive Jihad in the Thought of Ayatollah Fazel Lankarani. Political Jurisprudence Studies(4).

Ibn al-Athir, M. i. M. (1997). Al-Nihayah fi Gharib al-Hadith. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.

Ibn Faris, A. (1983). Mu'jam Maqayis al-Lughah. Islamic Propagation Office.

Khamenei, S. A. (2019). The Thought of Resistance. Islamic Revolution Publications.

Khomeini, S. R. (1985). Sahifeh-ye Imam. Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works.

Majnoun Pilehroud, R. (2023). The Discourse of Resistance and Its Impact on the Global Order. International Relations Journal.

Makarem Shirazi, N. (1992). Tafsir-e Nemuneh. Dar al-Kutub al-Islamiyyah.

Mehri, M. J. (2024). Jurisprudence of Information and Security (Vol. 2-volume work). Research Institute for Islamic Culture and Thought.

Mirghaderi, S. F., & Kiani, D. (2012). Conceptualizing Resistance in Islamic Political Literature. Political Science Research Journal.

Momen Qomi, M. (2004). Al-Wilayah al-Ilahiyyah al-Islamiyyah. Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works.

Momeni, A., & Rezazadeh, S. H. (2020). Governmental Jurisprudence and the Expansion of the Discourse of Cultural Resistance. Social Jurisprudence Research, 11(2).

Najafi, M. H. (1983). Jawahir al-Kalam. Dar al-Kutub al-Islamiyyah.

Piroozmand, A. (2025). National Resistance, Soft Confrontation, and Related Issues.

Rajabi, H., & Asadi, H. (2017). The Role of the Culture of Resistance in Internal Security. Politics Quarterly(16).

Safdari, H. (2022). Preliminaries of Soft War / Jurisprudence of Soft War / Book of Jihad. Contemporary Jurisprudence Course

Saheb, M. J. (2005). Religion-Culture Relations in Iranian Society. Ministry of Culture and Islamic Guidance.

Shahid al-Awwal, M. i. M. (1980). Dhikra al-Shi'a fi Ahkam al-Shari'a. Al al-Bayt Institute.

Shariati, R. (2014). Rules of Political Jurisprudence. Research Institute for Islamic Culture and Thought.

Tabatabaei, S. M. H. (1995). Al-Mizan fi Tafsir al-Qur'an. Islamic Publishing Office.

Zaki, M. A., & Parsania, H. (2023). Conceptual Analysis of Culture and Civilization. Cultural-Social Knowledge(54), 139-154.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

دانش پور ا. (1405). فقه مقاومت و مقابله با تهدید های نرم علیه امنیت داخلی. دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی, 1-19. https://doi.org/10.61838/jecjl.733