اصل همکاری میان قوا و تأثیر آن بر تحقق تعادل قانون اساسیمطالعه تطبیقی عراق، مصر و ایران

چکیده

این پژوهش با مطالعه تطبیقی تجربه‌های قانون اساسی عراق، مصر و ایران، اصل همکاری میان قوا و تأثیر آن بر تحقق تعادل قانون اساسی را تحلیل می‌کند. فرض پژوهش آن است که تفکیک قوا صرفاً با درج در متون به هدف خود نمی‌رسد، بلکه تحقق آن به سازوکارهای همکاری سازمان‌یافته و نظارت متقابل وابسته است؛ سازوکارهایی که از سلطه‌جویی جلوگیری و تکمیل کارکردی قوا را تضمین می‌کنند. پژوهش بر میزان تحقق همکاری و تعادل در سه قانون اساسی و اجرای آنها و نقش دادرسی اساسی و اداری در پاسداری از آن تمرکز دارد و توزیع و حدود صلاحیت‌ها و صورت‌های همکاری در قانون‌گذاری، بودجه و نظارت متقابل را بررسی می‌کند. روش پژوهش توصیفی، تحلیلی و تطبیقی است و یافته‌ها از تفاوت الگوهای همکاری و تعادل در کشورهای مورد مطالعه حکایت دارد. نتیجه آن است که تعادل واقعی قانون اساسی مستلزم تثبیت همکاری میان قوا به‌عنوان ابزاری سازمانی و تفسیری و پذیرش ضوابط مؤثر برای حل سریع تعارض صلاحیت‌ها و احکام است؛ امری که حکمرانی مبتنی بر قانون اساسی و حاکمیت قانون را تقویت می‌کند.