تحلیل قلمرو جرم تهدید در حقوق کیفری ایران با تاکید بر تهدید های غیر صریح ضمنی

نویسندگان

    حسین حیدری * کارشناسی ارشد، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران ، ایران hosein_s60@yahoo.com

کلمات کلیدی:

جرم, تهدید, ترس, ضرر, حقوقی کیفری, تهدید غیرصریح ضمنی, سوءنیت خاص, رویه قضایی

چکیده

جرم تهدید، به ویژه در شکل غیرصریح و ضمنی آن، یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات در حقوق کیفری ایران است. ماده‌ی ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) با استفاده از عبارت «به هر نحو»، امکان شمول تهدیدهای غیرمستقیم، ضمنی و غیرزبانی را فراهم ساخته است. بااین‌حال، تشخیص این نوع تهدیدها از مفاهیمی همچون مزاح عادی، هشدار منطقی یا شوخی، نیازمند معیارهای دقیق عرفی، موقعیتی و روانی است. این مقاله با روش توصیفی‑تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای و رویه‌ی قضایی، به تبیین مبانی، ارکان و قلمرو تهدید ضمنی در حقوق ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تحقق تهدید ضمنی منوط به احراز دو رکن اساسی «قصد مجرمانه (سوءنیت خاص)» و «ایجاد خوف معقول» در مخاطب است و دادگاه‌ها با توسل به قرائنی چون سابقه عداوت، لحن کلام، موقعیت مکانی‑زمانی و توانایی عرفی مرتکب، به کشف نیت باطنی اقدام می‌کنند. رویه‌ی قضایی اخیر، به‌ویژه در جرایم سایبری و تهدیدهای ارسالی از طریق شبکه‌های اجتماعی، رویکردی نسبتاً موسع به تهدیدهای ضمنی اتخاذ کرده است؛ اما این توسعه دایره‌ی شمول، همواره با نقدهایی از حیث رعایت اصل قانونی بودن جرایم و حفظ آزادی بیان مواجه بوده است. در پایان، مقاله ضمن تأکید بر ضرورت تدوین ضوابط عرفی روشن‌تر و آموزش قضات در زمینهٔ تشخیص تهدیدهای غیرصریح، پیشنهادهایی برای ساماندهی اثباتی و دادرسی عادلانه‌تر ارائه می‌دهد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abbasi, M., & Madadi Matek, L. (2025). The Role of Custom in Determining the Limits of Fault and Civil Liability in the Iranian Legal System. Fifteenth International and National Conference on Management, Accounting, and Law Studies,

Abbaszadeh, M. (2012). The Crime of Threat against Physical Integrity in Iranian Criminal Law: The Subject of Articles 617, 668, and 669 University of Mazandaran].

Aghaeinia, H. (2010). Specialized Criminal Law: Crimes against Persons, Moral Personality (4th ed.).

Alkaei, M. M., & Babaei Kukandeh, F. Z. (2025). Examining the Position of Probabilistic Evidence in Proving Crime. Twenty-First International Conference on Legal and Judicial Studies,

Ardabili, M. A. (2014). General Criminal Law, Volume 2. Mizan Legal Foundation Publications.

Badini, H. (2010). A Critical View of the Criterion of the Reasonable and Ordinary Person for Determining Fault in Civil Liability. Private Law Studies Quarterly, 40(1).

Emadi Kateb, N. (2014). Threat in Iranian Criminal Law University of Qom].

Goldouzian, I. (2004). Specialized Criminal Law (6th ed.). Mizan Publishing.

Mohaghegh Damad, S. M. (2013). Jurisprudential Maxims: Criminal Section. Center for Islamic Sciences Publishing.

Mohammadi Fardouei, A. (2019). Criminal and Civil Liability Arising from Injuries and Damages Inflicted during Sleep and Unconsciousness. Lawyar Electronic Journal of Legal Research, 2(6).

Mohammadi Qaleh Sefidi, R., & Khodadadi Dashtaki, K. (2024). A Comparative Study of Duress in Iranian, English, and French Law. Tenth International Conference on Islamic Sciences, Religious Research, and Law,

Muzaffar, M. R. (1993). Logic. Dar al-Ilm Publications.

Okhovat, M. A. (2010). Manifestations of the Approach to Custom in the Iranian Criminal System. Legal Research Quarterly, 13(2).

Rahimi, M. M., & Mahdavi Sabet, M. A. (2019). The Crime of Threat in Iranian and United States Criminal Law. Legal Research(85).

Sadeghi Neshat, A. (2014). Validation of Electronic Documents. Private Law Research Quarterly, 3(8).

Safdari, M., & Barghi, M. M. (2016). Analysis of the Mental Element of the Crime of Threat. Third Conference on the Grounds of Financial and Administrative Corruption in the Iranian Legal System with an Approach to Reforming and Developing the Legal System,

Sanjari, G., & Ahmadian, Z. (2020). Crimes against Reputation in the Iranian Criminal Legal System. Scientific Quarterly of Modern Jurisprudence and Law, 2(6).

Sarijani, A., & Masteri Farahani, R. (2020). Comparison of Criminal Oath with Other Evidence for Proving Crimes. Research and Development in Comparative Law Quarterly, 3(9).

Tajlili, N., & Soleimani, I. (2016). Examining the Crimes Covered by Articles 668 and 669 of the 1996 Ta'zirat Law. First National Conference on Futures Studies, Humanities, and Social Security,

Zare, A., & Shams, Z. (2018). The Effect of Silence in the Iranian Legal Community. Fifth National Conference on Law and Judicial Studies,

Zeraat, A. (2006). Specialized Criminal Law: Crimes against Persons (3rd ed.). Qoqnoos Publishing.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۲/۰۹/۰۱

ارسال

۱۴۰۲/۰۴/۰۱

بازنگری

۱۴۰۲/۰۸/۰۱

پذیرش

۱۴۰۲/۰۸/۰۶

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

حیدری ح. (1402). تحلیل قلمرو جرم تهدید در حقوق کیفری ایران با تاکید بر تهدید های غیر صریح ضمنی. دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی، 1(1)، 226-248. https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/view/608

مقالات مشابه

21-30 از 326

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.