مسئولیت مدنی دولت در موارد نقض حقوق عامه در چارچوب قواعد فقهی
کلمات کلیدی:
حقوق عامه, مسئولیت مدنی دولت, حقوق شهروندی, آرای دادگاه ها, اصول قانون اساسیچکیده
حقوق عامه، به مجموعهای از حقوق و منافع عمومی اطلاق میشود که به طور کلی از سوی دولت یا نهادهای عمومی برای تأمین و حفظ منافع جامعه و شهروندان به رسمیت شناخته شده است. این حقوق به نوعی نشاندهندهی خواستهها و نیازهای عمومی مردم هستند و شامل حوزههای مختلفی، اعم از حقوق اجتماعی، حقوق اقتصادی، حقوق سیاسی، حقوق زیست محیطی و حقوق فرهنگی میشوند. هدف از این تحقیق که به روش توصیفی تحلیلی گردآوری شده است، آگاهی از مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی دولت در قبال تعدیات به حقوق عامه در چارچوب قواعد فقهی میباشد. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که، از منظر فقهی، قاعده لاضرر مستند به حدیث نبوی و اصل 40 قانون اساسی، هرگونه ضرررسانی به شهروندان را ممنوع میدانند. دولت به عنوان نهاد حاکم، مشمول این قاعده بوده و طبق اصل 171 قانون اساسی در موارد خطای قضایی یا تفسیر اداری، مسئول جبران خسارت است. این مطالعه نشان میدهد که نظام حقوقی ایران با تلفیق مبانی فقهی و اصول حقوق عمومی، چارچوب نسبتاً کاملی برای حمایت از حقوق عامه و جبران خسارات ناشی از تعدیات دولتی ایجاد کرده است، هرچند نیاز به تقویت سازوکارهای اجرایی و نظارتی، همچنان احساس میشود.
دانلودها
مراجع
Al-Hilli, A.-H. b. Y. (2003). Tadzkirah al-Fujha (Vol. 2). Lithographed.
Al-Karki, A. b. H. b. A. A. (2009). Jami al-Maqasid fi Sharh al-Qaas. Al El Bayt Institute.
Amdi, A.-F. (2019). Gharr al-Hakam and Durr al-Kalam. Darul Kitab al-Islami.
Ameli, Z. a.-D. i. N. a.-D. (2011). Masalak al-Afham. Mortazavi Publications.
Amili, Z. a.-D. i. A. (2007). Methods of Understanding in the Explanation of the Islamic Laws. Balagh Institute.
Bojnourdi, S. M. H. (1998). Al-Qawwad al-Fiqhiyyah (Vol. 2). Al-Hadi Publishing House.
Dadyar, H. (2011). The Role of the Prosecutor in Protecting Public Rights and Its Legal and Executive Challenges. Tehran University Press.
Emami, H. (2016). Civil Law. Islamieh Publications.
Ghamami, S. M. M. (2018). Model of Revival of Public Laws with Changes in the System of Judicial Norms and Structures. Islamic Law, 15(58).
Ghazi, A. (2017). The Essentials of Basic Rights. Mizan Publishing.
Ghazi, S. A. (1993). Fundamental Rights and Political Institutions. Tehran University Press.
Hilli, A.-Q. N. a.-D. J. i. a.-H. (1994). Islamic Laws in Matters of Halal and Haram (Vol. 4). Esteghlal Publications.
Hilli, A.-Q. N. a.-D. J. i. a.-H. (2001). Islamic Laws in Matters of Halal and Haram (Vol. 4). Esteghlal Publications.
Hosseini Maraghi, M. A. F. (2019). Al-Anawin. Islamic Publishing Institute.
Jafari Langroodi, M. J. (2013). Mediation in Legal Terminology. Ganj Danesh.
Katouzian, N. (2017). Obligations outside the compulsory guarantee contract. Tehran University Press.
Khoei, S. a.-Q. (2011). Takmeel al-Minhaj (Vol. 2). Institute for the Revival of the Works of Imam Khoei.
Khomeini, R. (2020). Al-Bai. Institute for the Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works.
Majlisi, M. B. (2013). Bihar al-Anwar. Al-Muktabah al-Islamiyya.
Moradi Barlian, M. (2017). Report of the scientific meeting "The position and competences of the prosecution institution in the Iranian legal system from the perspective of public law with a special focus on the revival of public law". Judiciary Press and Publications Center.
Naini, M. H. (2018). Muniyah al-Talib fi Sharh al-Makasib. Islamic Publishing Institute.
Najafi, M. H. (2008). Jawaharlal Kalam. Dar al-Kalam Publications of Islamic Science.
Rashti, M. H. (2009). The Book of Rape. Shahid Motahari High School.
Sadr, M. B. (2012). Researches in Sharh al-Arwa al-Waghti. Dar al-Taarif al-Mahabat.
Tangestani, M. G., Moradi Barlian, M., & Mehraraam, P. (2018). Speeches on the Institution of the Prosecutor and the Restoration of Public Rights. Judiciary Press and Publications Center.
Tawazani Zadeh, A. (2006). A reflection on the impact of the theory of the exercise of sovereignty and the exercise of tenure on the legal regime governing government organizations and the programs for reforming the structure of the Iranian administrative system. Journal of Parliament and Research, 13(51).
Vijeh, M. R., & Jalali, M. (2013). Thoughts on Administrative Law. Majd Publications.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 محسن محمدی, مصطفی امیری, محمد وارسته بازقلعه (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
