بررسی فقهی و حقوقی اذن زوجه از زوج در خروج از منزل با رویکردی بر تحولات اجتماعی
کلمات کلیدی:
اذن, زوجه, زوج, خروج از منزلچکیده
در نظام حقوقی ایران، «تمکین» از ارکان اصلی زندگی زناشویی است که در تفسیر سنتی، سکونت زن در منزل مشترک و خروج از آن را منوط به اذن زوج میداند. این مسئله با چالشهای نوپدیدِ اجتماعی، نظیر ضرورت حضور زنان در عرصههای علمی، شغلی و اجتماعی، دچار تعارض شده است. ابهام در قلمرو «تمکین»، تضاد میان حق مدیریت خانواده توسط زوج و آزادیهای فردی زوجه، و فقدان معیارهای روشن در تفکیک خروجهای ضروری از غیرضروری، موجب بروز اختلاف و دعاوی بیشمار در محاکم شده است. ضرورت دارد با بازخوانی مبانی فقهی و حقوقی، این خلاء قانونی برای تحقق عدالت در روابط زوجین مرتفع گردد. این تحقیق با روش توصیفی – تحلیلی به این نتیجه دست یافته است که “اذن خروج زوجه” با وجود ریشههای سنتی، توانایی انطباق بالایی با جامعه امروزی دارد. عرف، کلید تفسیر این مفهوم بوده و مصادیق خروج قانونی، مانند تحصیل یا اشتغال، را با توجه به منافع خانواده تعیین میکند. قوانین ایران نیز عرف را در تعیین این مصادیق دخیل میدانند. اذن، مفهومی پویاست که در بستر زمان و فرهنگ شکل میگیرد و نشاندهنده انعطافپذیری فقه و حقوق اسلامی است. عرف، در کنار قانون و فقه، به هدایت روابط خانوادگی کمک کرده و از تبدیل اذن به ابزار سلطه جلوگیری میکند؛ در نتیجه، روابطی مبتنی بر همکاری و احترام متقابل را ترویج میدهد.
دانلودها
مراجع
Alidoust, A. (2020). Re-examining Leaving the Home without the Husband's Permission from the Perspective of the No-Harm Rule. Biannual Journal of the Women's Social and Cultural Council: Strategic Studies of Women, 13.
Juba'i Amili, Z. a.-D. (1930). Al-Rawdah al-Bahiyyah fi Sharh al-Lum'ah al-Dimashqiyyah. Dar al-Alam al-Islamiyyah.
Katouzian, N. (2006). Civil Law of the Family, Volume 2 (7th ed.). Bahmanyar Publications.
Laeini. (2009). Fawa'id al-Usul, Volume 3. Society of Seminary Teachers.
Madani, J. (2009). Judicial Practice (4th ed.). Paydar.
Mohaghegh Damad, S. M. (1997). Family Law. Islamic Sciences Publishing Center.
Motahhari, M. The Legal System of Women in Islam and Europe.
Najafi, Z. A. (2017). Women's Leaving the Home and the Husband's Permission from the Perspective of Imamiyyah Jurisprudence. Journal of Islamic Jurisprudence and Legal Foundations, 45(2).
Rashidi, A. (2019). Non-Financial Matters of the Wife from the Perspective of Imamiyyah Jurisprudence. Journal of Comparative Studies, University of Tabriz, 4(33).
Sadat Hashemi, N. (2020). Conflict between Work and the Wife's Employment with the Husband's Permission from the Perspective of Jurisprudence. Quarterly Journal of Religious Studies, 4(8).
Safaei, S. H., & Emami, A. (1990). Family Law. University of Tehran Press and Publishing Institute.
Shahabi, M. R. (2020). Foundations of Women's Rights in Society, Volume 1. Baharestan Publications.
Tabatabaei, M. (1997). Al-Mizan fi Tafsir al-Qur'an (5th ed.). Islamic Publications Office of the Society of Seminary Teachers of Qom.
Zamani, A. (2020). Examining the Jurisprudential and Legal Foundations and Effects of the Husband's Permission for the Wife to Leave the Home. Nashr-e Qanun Yar, 4(16).
دانلودها
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Borayeh Neshaeimoghaddam (Author); Seyed Mahdi Ahmadi; Hossein Rahimi Vasaksi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
