بازخوانی مفهومی بزه ربودن اشخاص و تمایز آن از جرائم سالب آزادی در حقوق ایران و انگلستان
کلمات کلیدی:
ربودن اشخاص, گروگانگیری, قاچاق انسان, سلب آزادی غیرقانونی, حقوق جزای ایران و انگلستانچکیده
بزه ربودن اشخاص از مهمترین جرائم علیه آزادی تن محسوب میشود که به دلیل شباهتهای ماهوی با برخی عناوین کیفری نظیر گروگانگیری، توقیف غیرقانونی، اخفای اشخاص، قاچاق انسان و ناپدیدسازی اجباری، همواره با چالشهای مفهومی و تفسیری مواجه بوده است. ابهام در مرز میان این جرائم میتواند به دشواری در تشخیص عنوان مجرمانه صحیح، تشتت رویه قضایی و اختلال در سیاست کیفری منجر شود. در حقوق ایران، مقررات راجع به آدمربایی در گذر زمان دچار تکامل شده و هم اکنون در مواد 621 و 631 قانون مجازات اسلامی و مصوبات خاص مانند قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب سال 1399 بازتاب یافته است. در حقوق انگلستان، مفهوم کیفری ربودن اشخاص عمدتاً در قالب حقوق کامنلا و قوانین خاص مانند قانون کودک ربایی مصوب سال 1984 مطرح میشود. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی به بررسی مفهوم جرم ربودن اشخاص و تمایز آن از مهمترین جرائم سالب آزادی در حقوق ایران و انگلستان میپردازد و تلاش میکند مرزبندی مفهومی آن را نسبت به جرائم مشابه روشن سازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که اگرچه تمامی این جرائم در سلب آزادی تن اشخاص اشتراک دارند، اما از حیث عنصر مادی، نقش انتقال فیزیکی بزهدیده، هدف مرتکب، جایگاه شخص ثالث و ساختار حمایتی تفاوتهای بنیادینی میان آنها وجود دارد. همچنین مطالعه تطبیقی نشان میدهد که حقوق انگلستان در زمینه تفکیک مفهومی جرائم سالب آزادی از شفافیت بیشتری برخوردار است، در حالی که حقوق ایران در برخی موارد با خلأهای تقنینی و همپوشانی عناوین کیفری مواجه است. پژوهش حاضر پیشنهاد میکند که قانونگذار ایرانی با بازنگری در ساختار جرائم علیه آزادی تن، نسبت به تبیین دقیقتر مرز میان آدمربایی و جرائم مشابه اقدام نماید تا موجب تبیین حدود جرمانگاری، تعیین مجازات متناسب و جلوگیری از تداخل مصادیق کیفری باشد.
دانلودها
مراجع
Aghaeinia, H. (2020). Specific Criminal Law 1: Crimes against Persons (Moral Personality) (11th ed.). Mizan.
Ahmadi Moghadam, M. (2021). A Comparative Study of Kidnapping and Illegal Detention Offenses in Iranian Criminal Law (2nd ed.). Arman Pazhouhan Publications.
Ansari, V. (2019). Law of Criminal Investigations: A Comparative Study (4th ed.). SAMT (Organization for Researching and Composing University Textbooks in the Humanities).
Assar, M. T., & Bayabani, G. (2007). International Human Trafficking and Its Consequences. Karagah(1), 76-103.
Bonyadi, M. (2010). A Comparative Study of Human Trafficking in Criminal Law Shahid Ashrafi Esfahani Higher Education Institute, Department of Criminal Law and Criminology].
Cryer, R., Friman, H., Robinson, D., & Wilmshurst, E. (2017). An Introduction to International Criminal Law (1st ed.). Jangal Publications.
Dehkhoda, A. A. (1998). Dehkhoda Dictionary (Vol. 10). University of Tehran Press.
Dent, J. (2017). Modern Slavery Act 2015: Recent Developments.
Fattahi, M. (2018). A Study of Kidnapping and Similar Offenses in Iranian Criminal Law (1st ed.). Ghanoonyar Publications.
Goldouzian, I. (2004). Specific Criminal Law: Crimes against Bodily Integrity, Moral Personality, Property and Ownership, and Public Security and Peace (10th ed.). University of Tehran Press.
Habibzadeh, M. J. (2014). Analysis of Fraud and Breach of Trust Offenses in Iranian Criminal Law (4th ed.). Dadgostar Publications.
Habibzadeh, M. J., Moghaddasi, M. B., & Jafari Dowlatabadi, A. (2009). Human Trafficking in Iranian Criminal Law. Comparative Law Research, 13(4), 99-123.
Habibzadeh, N. G. (2016). Criminal Sanctions for Hostage-Taking in Iranian Law with Reference to International Instruments. Criminal Law Research, 5(19), 41-72.
Hassani, M. H., & Jalali, A. (2021). Pathology of Criminal Protection of the Right to Personal Liberty in Iranian Substantive Criminal Law. Majles and Rahbord Quarterly, 28(107), 87-112.
Jarr, K. (1984). Al-Mu'jam al-'Arabi al-Hadith (Larousse Dictionary) (1st ed.). Amir Kabir Publications.
Kittichaisaree, K. (2014). International Criminal Law (4th ed.). Jangal Publications.
Martin, E. A. (2003). A Dictionary of Law (5th ed.). Oxford University Press.
Mirmohammadsadeghi, H. (2021). Specific Criminal Law (4): Crimes against the Moral Personality of Persons (2nd ed.). Mizan.
Mohajeri, A. (2000). Special Offenses of Government Employees (1st ed.). Kayhan Publications.
Nadaei, A. (2019). A Study of the Crime of Human Trafficking in the Criminal Laws of Iran and Afghanistan Imam Khomeini International University, Qazvin, Faculty of Social Sciences].
Nikiforidou, E. (2018). Countering Kidnapping in a Globalised Hostage Outcomes Duquesne University].
Noor-Mohamed, M. K. (2013). The Definitional Ambiguities of Kidnapping and Abduction, and Its Categorisation: The Case for a More Inclusive Typology. The Howard Journal of Criminal Justice.
O'Brien, S. (2008). Criminal Investigations: Child Abduction and Kidnapping (1st ed.). New York Press.
Ormerod, D. (2023). Blackstone's Criminal Practice 2024 (34th ed.). Oxford University Press.
Rahami, M., & Abangah, M. (2011). A Review and Comparison of Illegal Detention and Kidnapping Offenses in Iranian Criminal Law. Iranian and International Comparative Legal Research(11), 79-120.
Rahmdel, M. (2014). Deprivation of Liberty of Persons under the Islamic Penal Code. Legal Research Journal, 7(24), 91-119.
Sepahvand, A. (2009). Specific Criminal Law (1): Crimes against Persons (2nd ed.). Majd Scientific and Cultural Complex.
Shariati, H. (2014). A Comparative Study of Kidnapping and Similar Offenses in Iranian Law Islamic Azad University, Science and Research Branch of Shahroud, Faculty of Humanities].
Zagheli, A. (2015). Human Trafficking in Iran's Criminal Policy and International Instruments (2nd ed.). Mizan.
دانلودها
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Homayoon Ghaffari (Author); Mahmoud Malmir; Mohammad-Reza Shadmanfar (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.