اصل منع شکنجه در توازن بین کشف جرم و حقوق متهم از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و اسناد بین الملل
کلمات کلیدی:
کشف جرم, حقوق متهم, ایذاء و شکنجه, فقه امامیه, حقوق ایران, اسناد بینچکیده
تحریمهای ثانویه در دهههای اخیر به یکی از برجستهترین ابزارهای اعمال فشار اقتصادی در نظام حقوق بینالملل معاصر تبدیل شدهاند. اهمیت این تحریمها از منظر حقوق بینالملل در آن است که دامنه اثرگذاری آنها فراتر از صلاحیت سرزمینی و شخصی دولت تحریمکننده گسترش مییابد و اشخاص ثالث، شرکتهای خصوصی، مؤسسات مالی و حتی دولتهای دیگر را نیز به سبب تعامل اقتصادی با دولت یا اشخاص هدف تحریم، در معرض محدودیتها و ضمانتاجراهای اقتصادی قرار میدهد. از همین رو، تحریمهای ثانویه نه تنها در حوزه روابط سیاسی و اقتصادی بین دولتها، بلکه در قلمرو حقوق تجارت بینالملل، حقوق سرمایهگذاری بینالمللی و قواعد مسئولیت بینالمللی دولتها نیز مسائل و چالشهای اساسی ایجاد میکنند. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانهای، اسناد و رویههای بینالمللی، درصدد پاسخ به این پرسش اصلی است که آیا اعمال تحریمهای ثانویه، در مواردی که منجر به نقض حقوق و منافع سرمایهگذاران خارجی میشود، میتواند از منظر حقوق بینالملل موجب تحقق مسئولیت بینالمللی دولت تحریمکننده گردد یا خیر. یافتههای پژوهش نشان میدهد هرگاه این تحریمها به نقض تعهدات بینالمللی دولتها در قبال سرمایهگذاران خارجی بینجامد، از جمله تعهد به رفتار منصفانه و عادلانه، اصل عدم تبعیض، حمایت و امنیت کامل، منع سلب مالکیت مستقیم یا غیرمستقیم بدون جبران مناسب و نیز آزادی انتقال وجوه و سرمایه، در اصل میتوان دولت تحریمکننده را مسئول بینالمللی دانست. با این حال، دولت تحریمکننده ممکن است برای توجیه اقدامات خود به برخی دفاعیات شناختهشده در حقوق بینالملل عمومی، نظیر اقدامات متقابل، ضرورت یا استثنائات امنیتی، استناد کند. با وجود این، ماهیت فراسرزمینی و یکجانبه تحریمهای ثانویه سبب میشود احراز مشروعیت چنین دفاعیاتی با دشواریهای حقوقی قابلتوجهی مواجه باشد. از این منظر، در بسیاری از موارد، تحریمهای ثانویه با اصول بنیادین حاکم بر نظم حقوقی بینالمللی، بهویژه در حوزه حقوق سرمایهگذاری بینالمللی و احترام به ثبات و پیشبینیپذیری روابط اقتصادی بینالمللی، ناسازگار به نظر میرسند. در نهایت، این مقاله بر ضرورت بازاندیشی در جایگاه تحریمهای ثانویه در چارچوب حقوق بینالملل و تدوین معیارهای روشنتر برای تحدید آثار فراسرزمینی آنها تأکید میکند؛ همچنین تقویت سازوکارهای حمایتی و جبرانی برای سرمایهگذاران زیاندیده را بهعنوان یکی از الزامات توسعه و انسجام نظام حقوقی بینالمللی مورد توجه قرار میدهد.
دانلودها
مراجع
Abu, Y. (1973). Al-Kharaj. Dar al-Ma'rifah.
Al-Faruqi, H. S. (1989). Al-Mu'jam al-Qanuni (2nd ed.). Librairie du Liban.
Al-Tusi, M. i. H. (1979). Al-Nihayah. Dar al-Kitab al-Arabi.
Al-Tusi, M. i. H. (1988). Al-Tibyan fi Tafsir al-Qur'an (1st ed., Vol. 5). Maktabat al-I'lam al-Islami.
Ardabili, M. A. (2013). General Criminal Law (3rd ed., Vol. 1). Mizan Publications.
Ashtiani, M. H. Al-Qada'. Dar al-Jahrah.
Dehkhoda, A. A. (1960). Dehkhoda Dictionary. University of Tehran Press.
Goldouzian, I. (2007). Annotated Islamic Penal Code (7th ed.). Majd Publications.
Habibzadeh, T. (2007). International Humanitarian Law and the Fight against Terrorism. Islamic Knowledge and Law, 8(1).
Hashemi, M. (2005). Human Rights and Fundamental Freedoms (2nd ed.). Mizan Publications.
Hawkins, J. (1989). The Oxford Reference Dictionary. Oxford University Press, Clarendon Press.
Hosseini Shirazi, S. M. Al-Huquq.
Hurr al-Amili, M. i. H. (2000). Wasa'il al-Shi'ah (Vol. 11, 18, 19). Al-Maktabah al-Islamiyyah.
Khoei, A. (1986). Misbah al-Fiqahah (1st ed., Vol. 1). Lotfi and Dar al-Hadi.
Mousavi Golpayegani, S. M. R. Al-Durr al-Mandud. Dar al-Qur'an al-Karim.
Mousavi Khomeini, R. Tahrir al-Wasilah (Vol. 2). Dar al-Kutub al-Ilmiyyah; Esmailian.
Muhaqqiq, a.-H. (1989). Al-Mukhtasar al-Nafi' (2nd ed.). Religious Press Institute.
Najafi, M. H. (2019). Jawahir al-Kalam (Vol. 2). Dar al-Kutub al-Islamiyyah.
Ranjbarian, A. H. (2005). The Status of the Prohibition of Torture in Contemporary International Law. Journal of the Faculty of Law and Political Science(70).
Reyshahri, M. (1983). Mizan al-Hikmah (1st ed., Vol. 6). Islamic Propagation Organization.
Shams Nateri, M. E. (2006). The Status of the Prohibition of Torture in Iranian Criminal Law and International Instruments. Private Law Biannual Journal, 3(2).
Shokri, R., & Sirus, Q. (2006). The Islamic Penal Code in the Current Legal Order (2nd ed.). Mohajer Publications.
Waeli, A. (1996). Prison Regulations in Islam (M. H. Bakaei, Trans.; 4th ed.). Islamic Culture Publishing Office.
Walker, D. (1980). The Oxford Companion to Law. Oxford University Press, Clarendon Press.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1402 Eftekhar Daneshpour
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
