بررسی جنبههای عمومی حقوق کار در جمهوری اسلامی ایران
کلمات کلیدی:
حقوق کار, حقوق عمومی, قانون کار, روابط کار, عدالت اجتماعی, جمهوری اسلامی ایرانچکیده
حقوق کار در نظامهای حقوقی معاصر از چارچوب سنتی حقوق خصوصی فراتر رفته و به یکی از مهمترین عرصههای مداخله دولت و تحقق عدالت اجتماعی تبدیل شده است. رابطه کارگر و کارفرما اگرچه در ظاهر مبتنی بر قرارداد و توافق ارادهها است، اما به دلیل نابرابری اقتصادی و اجتماعی میان طرفین، نیازمند حمایتهای قانونی و نظارت عمومی میباشد. هدف این پژوهش بررسی جنبههای عمومی حقوق کار در جمهوری اسلامی ایران و تبیین نقش نهادهای عمومی در تنظیم و حمایت از روابط کار است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع حقوقی، نظریههای حقوق کار و مقررات قانون کار ایران انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که حقوق کار ایران ماهیتی دوگانه دارد؛ از یک سو بر قرارداد کار استوار است و از سوی دیگر به واسطه قواعد آمره، سیاستهای حمایتی و نقش گسترده دولت، واجد ویژگیهای برجسته حقوق عمومی است. قانون کار جمهوری اسلامی ایران از طریق تعیین حداقل مزد، تنظیم ساعات کار، حمایت از زنان و نوجوانان، حفاظت فنی و بهداشت کار، پیشبینی تشکلهای کارگری و کارفرمایی، ایجاد مراجع حل اختلاف و وضع ضمانت اجراهای قانونی، در راستای حفظ نظم عمومی و حمایت از نیروی کار عمل میکند. همچنین نقش قوه مقننه در وضع قوانین حمایتی، قوه مجریه در اجرا و نظارت بر مقررات کار و قوه قضاییه در تضمین اجرای حقوق کارگران، از مهمترین جلوههای عمومی شدن حقوق کار به شمار میرود. با وجود این، چالشهایی نظیر گسترش قراردادهای موقت، اشتغال غیررسمی، ضعف برخی سازوکارهای نظارتی و ظهور اشکال نوین اشتغال، کارآمدی کامل نظام حقوق کار را با محدودیتهایی مواجه ساخته است. در مجموع، تقویت اجرای قانون، توسعه گفتوگوی اجتماعی و انطباق مقررات با تحولات جدید بازار کار میتواند نقش حقوق کار را در تحقق عدالت اجتماعی و توسعه پایدار افزایش دهد.
دانلودها
مراجع
Alizadeh, A. (2008). Foundations of the Social Approach to Law.
Andreas, B. (2016). Rethinking Labour Regulation through Social Bargaining.
Araghi, S. E. (2008). Labor Law.
Araghi, S. E., & Ranjbarian, A. (2012). Transformation of International Labour Law.
Bronstein, A. (2009). International and Comparative Labour Law.
Collins, H., Ewing, K., & McColgan, A. (2019). Labour Law.
Davies, P., & Freedland, M. (1983). Kahn-Freund's Labour and the Law.
Deakin, S., & Morris, G. (2012). Labour Law.
Felstiner, A. (2011). Working in the New Economy.
Francis, B., Hasan, I., & Sharma, Z. (2018). Employment Protection and Corporate Innovation.
Ghai, D. (2003). Decent Work: Concept and Indicators.
Giddens, A. (2009). Sociology.
Gold, M. (2014). An Introduction to Labor Law.
Hojatzadeh, M. (2005). Labour Law and Employment in Iran.
Josephs, H. K. (1995). Labor Law in China.
Katouzian, N. (2006). Introduction to Law and the Study of the Iranian Legal System.
Kaufman, B. E., & Taras, D. (2010). Research Handbook of Employment Relations.
Mousavi-Matlabi, M., & Askari, A. (2013). Labour Market Regulation and International Labour Organization Standards.
Nobakht, M. B. (2010). The Role of Labour Law in the Labour Market and Industrial Relations in Iran. Rahbord Journal.
Ranjbari, A. (2005). Labor Law.
Supiot, A. (2001). Beyond Employment.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Erfan Vafaee Neghad (Author); Vali Eslami
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
