جایگاه اصل حسن نیت در تفسیر و اجرای قراردادها در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی حقوق فرانسه

نویسندگان

    مهری کاظمی فرد * کارشناسی ارشد، گروه حقوق خصوصی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mehrikf@gmail.com

کلمات کلیدی:

 حسن نیت, تفسیر قرارداد, حقوق ایران, حقوق فرانسه

چکیده

امروزه اصل حسن نیت، یکی از قواعد مهم در حوزه حقوق تعهدات است که در مرحله انعقاد، اجرای قرارداد، تفسیر و حتی در مرحله مذاکرات قبل از قرارداد، نقش به سزایی ایفا می کند. در جامعه ای که حسن نیت حاکم است تنظیم روابط حقوقی، مطمئن تر، ساده تر و کم هزینه تر خواهد بود. پژوهش حاضر مبتنی بر روش توصیفی - تحلیلی و مطالعه اسناد با استفاده از منابع کتابخانه ای و اینترنتی روز است. در نهایت با بررسی این موارد خواهیم یافت که در نظام حقوقی ایران موردی تحت حسن نیت به عنوان تئوری مستقل قابل استفاده نیست و ملاک عمل در این مورد حجیت ظهور نوعی،  تئوری (ظهور قابل اعتماد) است و برای مبنای حسن نیت در حقوق ایران باید روی شرط مقتضای عقد کار شود، زیرا مقتضای عقود، توافق و تعامل است و در توافق، طرفین برای رسیدن به یک هدف مشترک و در تعامل، برای نیل به هدف مشترک تلاش می کنند. بنابراین از ابتدا تا انتهای معامله باید حسن تعامل وجود داشته باشد. به گونه ای که در برخی از نظام های حقوقی از جمله فرانسه در ماده 1104 قانون مدنی جدید تعهدات این کشور مصوب 2016 ، به عنوان یک قاعده لازم الرعایه در تمام مراحل قرارداد از جمله مذاکره، انعقاد، اجرا و تفسیر شناخته می شود که این مقرره طبق نظم عمومی است و حتی توافق متعاقدین بر خلاف آن فاقد اثر است. به عبارت دیگر، حسن نیت به عنوان اصل الزام آور و موجد تکلیف، متضمن تعهدات و وظایفی برای طرفین در جریان تشکیل، اجرا، تفسیر و اعمال حقوق ناشی از قرارداد است. بر این اساس، طرفین باید با رعایت حسن نیت، مذاکرات قراردادی را آغاز کرده، در صورت توافق قرارداد را امضاء و در تفسیر و اجرای آن نیز با حسن نیت عمل کنند. در کشور ما قانون گذار هنگام تدوین قانون مدنی، نظر صریحی در خصوص اصل حسن نیت ارائه نکرده است. همین مسئله باعث شده که حقوقدانان نظرات کاملاً متفاوتی نسبت به آن داشته باشند و بررسی دیدگاه قانون گذار به اصل حسن نیت از ابتدا تاکنون نشان می دهد که گرایش به پذیرش آن در حقوق ایران در مجموع یک روند صعودی را طی کرده است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Ansari, A. (2009). The Theory of Good Faith in Contracts (1st ed.). Jangal Publications.

Ansari, A. (2012). The Theory of Good Faith in Contracts: A Comparative Study in Iranian Law and Contemporary Legal Systems (2nd ed.). Jangal-e Javidaneh Publications.

Azimi, A. (2023). A Comparative Study of the Principle of Good Faith in Iranian and French Law Based on the 2016 Reforms University of Judicial Sciences].

Azimi, A. (2025). A Comparative Study of the Principle of Good Faith in Iranian and French Law Based on the 2016 Reforms. Legal Civilization, 8(23). http://orcid.org/0009-0003-3528-9211

Babaei, I. (2006). Insurance Law (1st ed.). Organization for Researching and Composing University Textbooks in the Humanities (SAMT).

Barikloo, A., & Khazaei, S. A. (2011). The Principle of Good Faith and Its Consequences in the Pre-Contractual Period: A Comparative Study in English and French Law. Judiciary Legal Journal.

Ebrahimi, Y. (2009). A Comparative Study of the Concept and Effects of Good Faith in the Formation, Interpretation, and Performance of Contracts. International Legal Journal(41).

Ebrahimi, Y. (2016). The Legal Theory of Good Faith in Contract Law (1st ed.). Shahr-e Danesh Institute for Legal Studies and Research.

Eskini, R., & Niazi Shahraki, R. (2007). The Concept of the Principle of Good Faith and Fair Dealing. Gavah Legal Quarterly(10).

Ghasemi Hamed, A. (2007). Good Faith in Contract: The Basis of the Duty of Honesty and the Duty of Cooperation in French Law. Legal Research Journal(46).

Hajipour, M. (2009). A Comparative Study of the Principle of Good Faith in Contract Law Faculty of Law and Political Science, University of Tehran].

Karimi, A., Mohammadi, H., Mazloum Rahni, A., & Bahmani, M. (2023). The Effectiveness of Good Faith in Limiting Obligations: A Comparative Study of Iranian Law and the New French Law. Journal of Legal Research, 22(53).

Karimi, A., & Salimian, A. (2021). The Obligation of Good Faith in Contracts in Iranian and French Law. http://www.pzhfars.ir/article_132723.html

Katouzian, N. (1997). General Rules of Contracts (4th ed., Vol. 5). Enteshar Company.

Klein, J. (1993). Good Faith in International Transactions. Liverpool Law Review. http://cisgw3.law.pace.edu/cisg/biblio/Klein.html

Planiol, Ripert, & Esmain. (1930). Traité pratique de droit civil français, Tome VI: Les obligations.

Safaei, S. H., Mirzanejad, A., Adel, M., & Kazemi, M. (2005). International Sales Law: A Study of the 1980 Convention on International Sale of Goods with a Comparative Study in Iranian, French, English, and United States Law (1st ed.). University of Tehran Press.

Salehi Rad, M. (1999). Good Faith in the Performance of Contracts and Its Effects. Judiciary Legal Journal(26).

Saleilles, R. (1907). De la Responsabilité Précontractuelle. Revue Trimestrielle de Droit Civil, 6.

Shafaei, M. (1997). A Comparative Study of the Theory of Change of Circumstances in Contracts (1st ed.). Qoqnoos Publications.

Shahidi, M. (2003). Civil Law: Effects of Contracts and Obligations (Vol. 3). Majd Publications.

Taghavi, N. (2023). The Position of the Principle of Good Faith in Iranian Law and Principles of International Commercial Contracts: In the Stages of Negotiation, Formation, Performance, and Contractual Interpretation. 4(7), 41-69.

Vanel, M. (1984). Bonne Foi. In Encyclopédie Juridique, Répertoire de Droit Civil.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۶/۰۸/۰۱

ارسال

۱۴۰۴/۱۰/۰۹

بازنگری

۱۴۰۵/۰۲/۲۲

پذیرش

۱۴۰۵/۰۲/۲۸

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

کاظمی فرد م. (1406). جایگاه اصل حسن نیت در تفسیر و اجرای قراردادها در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی حقوق فرانسه. دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی، 1-16. https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/view/572

مقالات مشابه

11-20 از 401

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.