مطالعه تطبیقی نقش دفاتر اسناد رسمی در ساماندهی ثبت معاملات اموال منقول
کلمات کلیدی:
دفاتر اسناد رسمی, اموال منقول, ثبت معاملات, مطالعه تطبیقی, حقوق ایران, حقوق فرانسه, حقوق آلمانچکیده
اموال منقول به دلیل قابلیت جابهجایی و نقلوانتقال سریع، بخش مهمی از داراییهای اشخاص و بنگاههای اقتصادی را تشکیل میدهند و نقشی اساسی در گردش ثروت و روابط معاملاتی ایفا میکنند. با وجود این، فقدان نظام جامع ثبت معاملات اموال منقول در حقوق ایران، زمینه بروز تعارضات مالکیتی، معاملات معارض و اختلافات اثباتی را فراهم ساخته است. در این میان، دفاتر اسناد رسمی بهعنوان نهادی دارای اعتبار عمومی و صلاحیت قانونی، میتوانند نقشی تعیینکننده در ساماندهی معاملات اموال منقول و ارتقای امنیت حقوقی ایفا کنند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش تطبیقی، به بررسی جایگاه و نقش دفاتر اسناد رسمی در ثبت معاملات اموال منقول در حقوق ایران پرداخته و آن را با نظامهای حقوقی فرانسه و آلمان مقایسه میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در حقوق ایران، هرچند سند رسمی از اعتبار اثباتی بالایی برخوردار است، اما نقش آن در حوزه اموال منقول عمدتاً به روابط میان طرفین معامله محدود مانده و فاقد کارکرد اطلاعرسانی عمومی است. در مقابل، در حقوق فرانسه و آلمان، دفاتر اسناد رسمی بخشی از یک سازوکار نهادی منسجم بهشمار میآیند که از طریق پیوند سند رسمی با نظامهای ثبت و اعلان حقوق، شفافیت معاملاتی و حمایت از اشخاص ثالث را تضمین میکند. نتیجه این مطالعه آن است که تقویت نقش دفاتر اسناد رسمی در حقوق ایران، نه از طریق افزایش تشریفات، بلکه با بازتعریف جایگاه نهادی این دفاتر و اتصال سند رسمی به نظامهای ثبت و اطلاعرسانی، میتواند به کاهش اختلافات حقوقی و ارتقای امنیت معاملات اموال منقول منجر شود.
دانلودها
مراجع
Benabent, A. (2019). Droit civil: Les biens (14th Edition ed.). LexisNexis.
Carbonnier, J. (2004). Droit civil: Les biens (19th Edition ed.). Presses Universitaires de France.
Emami, S. H. (2016). Civil Law (48th Edition ed., Vol. Volume 2). Eslamiyeh Publications.
Jafari Langarudi, M. J. (2011). Legal Terminology (25th Edition ed.). Ganj-e Danesh Library.
Katabi, H. G. (2019). Property and Ownership in Iranian Law. Dadgostar Publishing.
Medicus, D., & Petersen, J. (2018). Allgemeiner Teil des BGB (11th Edition ed.). C.F. Müller.
Palandt, O. (2021). Bürgerliches Gesetzbuch (80th Edition ed.). C.H. Beck.
Safaei, S. H. (2020). Civil Law: Persons and Property (17th Edition ed.). SAMT Publications.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 محمدجواد نوروزی (نویسنده); سوسن نریمانی; اکرم تاجیک (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
