بررسی تطبیقی حق فرزندآوری زنان از دیدگاه مکتب حقوقی اسلام و جنبش فمینیست
کلمات کلیدی:
حق فرزندآوری زنان, مکتب حقوقی اسلام, جنبش فمینیست, استقلال بدنیچکیده
حق فرزندآوری زنان یکی از مفاهیم بنیادین در گفتمانهای حقوقی، اخلاقی و اجتماعی معاصر است که در تقاطع میان استقلال فردی، سلامت باروری، و ساختارهای فرهنگی و دینی قرار دارد. این مقاله با هدف بررسی تطبیقی حق فرزندآوری زنان از منظر مکتب حقوقی اسلام و جنبش فمینیست، تلاش میکند تا با تحلیل مفاهیم نظری، بررسی منابع معتبر، و ارزیابی چالشهای حقوقی و اخلاقی، تصویری چندلایه از این حق ارائه دهد. در این پژوهش، ابتدا مفهوم حق فرزندآوری بهصورت جامع تعریف شده و سپس از منظر حقوق بشر، حقوق فردی و اخلاق زیستی مورد تحلیل قرار گرفته است. در ادامه، جایگاه زن در مکتب حقوقی اسلام با استناد به منابع فقهی، تفسیری و فتاوای معاصر بررسی شده و در مقابل، دیدگاههای متنوع جنبش فمینیست درباره استقلال بدنی، آزادی انتخاب و نقد ساختارهای مردسالارانه تحلیل شدهاند. بخش تحلیل تطبیقی مقاله، شباهتها و تفاوتهای دو دیدگاه را در حوزههایی چون استقلال زن در تصمیمگیری، نقش خانواده و دولت، و شرایط خاص مانند تجرد یا باروری مصنوعی بررسی کرده و چالشهای حقوقی و اخلاقی هر رویکرد را آشکار ساخته است. یافتههای مقاله نشان میدهد که هر دو دیدگاه، با وجود تفاوتهای معرفتی، ظرفیتهایی برای گفتوگو و همگرایی در حمایت از کرامت زن و حق انتخاب او در حوزه تولید مثل دارند. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای و منابع علمی معتبر بوده و تلاش شده است تا با رعایت اصل همانندجویی، متنی تألیفی و قابل دفاع ارائه گردد.
دانلودها
مراجع
Butler, J. (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. Routledge.
de Beauvoir, S. (1949). Le Deuxième Sexe. Gallimard.
Durmuş, D. (2022). Tracing the Influence of Simone de Beauvoir in Judith Butler's Work. Philosophies, 7(6), 137. https://doi.org/10.3390/philosophies7060137
El Feki, S. (2013). Sex and the Citadel: Intimate Life in a Changing Arab World. Vintage Books.
Habibnezhad, S. A., & Bekhrad, M. (2021). A Reflection on the Right to Procreation in the Light of Declaratory and Mandatory Rules of Artificial Insemination. Public Law Research.
Hooks, b. (2000). Feminism is for Everybody: Passionate Politics. South End Press.
Hurr Amili, M. b. H. (1989). Wasa'il al-Shia. Al-Albayt Institute.
Javadi Amoli, A. (1996). Woman in the Mirror of Glory and Beauty. Esra Publication Center.
Khomeini, R. (1984). Tahrir al-Wasilah. The Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works.
Kulayni, M. b. Y. (1987). Al-Kafi. Dar al-Kutub al-Islamiyah.
Makarem Shirazi, N. (2020). Answering Modern Jurisprudential Questions. Dar al-A'lam.
Motahari, M. (2006). The System of Women's Rights in Islam. Sadra Publications.
Sadeghi Moghaddam, M. H. (2004). Artificial Insemination from the Perspective of Islamic Law. Modares Humanities Quarterly(37), 161-186.
Sistani, A. (2021). New Referendums.
Tabataba'i, S. M. H. (1995). Tafsir al-Mizan. Islamic Publications Office.
United Nations. (1979). Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW).
دانلودها
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 مصطفی رحیمی (نویسنده); مرتضی براتی; علیرضا صابریان (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
