Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 2 پیاپی 8 2025 03 15 The Theory of National Sovereignty in the Constitution in Light of the Requirements of the International Legal System نظریه حاکمیت ملی در قانون اساسی در پرتو بایسته‌های نظام حقوق بین‌الملل 40 58 10.61838/jecj.2.4.3 FA فتح الله رحیمی استادیار، گروه حقوق بین الملل، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. علی اکبر گرجی ازندریانی دانشیار، گروه حقوق عمومی ، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران ، ایران. سمانه رحمتی فر دانشیار، گروه حقوق، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. علی رضا حبیبی دکتری، گروه حقوق عمومی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 12 03 <p>One of the most fundamental topics in constitutional law is "sovereignty." In this descriptive-analytical study, "national sovereignty" has been selected as one of the subcategories of the broader concept of sovereignty, and its position in the Constitution of the Islamic Republic of Iran has been examined and analyzed. The aim of this research is to answer the following questions: What are the foundations of sovereignty in the legal system of pure Islam? What type of sovereignty has been accepted by the Constitution of the Islamic Republic of Iran? How are popular sovereignty and religious sovereignty compatible with each other? Do the people confer legitimacy upon sovereignty in the Islamic Republic, or not? What effect does the principle of elections, as an immutable principle, have on sovereignty? Is sovereignty attributed to God? Is sovereignty attributed to the people? Is sovereignty attributed to the Supreme Jurist (Vali-e-Faqih)? How are the majority vote and the opinion of the Supreme Jurist reconciled in a theocratic government? The findings of the research show that referenda and plebiscites (Article 59), the election of the Leader and the Supreme Jurist through a two-tiered process (Article 107), the election of the President (Articles 114 and 117), the election of the members of the Islamic Consultative Assembly (Articles 58 and 62), the election of local council members (Articles 7 and 100), the election of the members of the Assembly of Experts (Article 108), and the approval or rejection of the Constitutional Revision Council’s decisions (Article 177), are all manifestations of national sovereignty as enshrined in the Constitution.</p> <p>یکی از اساسی‌ترین موضوعات حقوق اساسی «حاکمیت» است. در این پژوهش که به صورت توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است، «حاکمیت ملی» به عنوان یکی از زیرشاخه‌های بحث حاکمیت انتخاب شده و جایگاه آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی و واکاوی قرار گرفته است. هدف از این پژوهش پاسخ به این پرسش هاست که مبانی حاکمیت در نظام حقوقی اسلام ناب چیست؟ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چه نوع حاکمیتی را پذیرفته است؟ حاکمیت مردم و حاکمیت دین چگونه با هم سازگاری دارد؟ آیا مردم مشروعیت بخش به حاکمیت در نظام جمهوری اسلامی‌اند یا خیر؟ انتخابات به عنوان اصل تغییرناپذیر چه اثری در حاکمیت دارد؟ آیا حاکمیت متعلق به خداست؟ آیا حاکمیت متعلق به مردم است؟ آیا حاکمیت متعلق به ولی فقیه است؟ رأی اکثریت و رأی ولی فقیه در حکومت ولایی چگونه با هم سازگاری دارند؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد رفراندوم و همه پرسی (اصل ٥٩)، انتخاب رهبر و ولی فقیه (اصل ۱۰۷) به صورت دو درجه‌ای، انتخاب رئیس جمهور (اصل ١١٤ و ١١٧)، انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی (اصل ٥٨ و (٦٢)، انتخاب اعضای شوراهای محلی (اصل ۷ و ۱۰۰)، انتخاب نمایندگان مجلس خبرگان رهبری (اصل ۱۰۸) و تأیید یا عدم تأیید مصوبات شورای بازنگری قانون اساسی (اصل ۱۷۷) از جلوه‌های حاکمیت ملی در قانون اساسی به شمار می‌روند.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/79/48