Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 4 پیاپی 15 1405 06 30 A Comparative Study of the Impact of Duress on the Determination of Criminal Liability in Iranian and English Law بررسی تطبیقی تأثیر اکراه بر احراز مسئولیت کیفری در حقوق ایران و انگلستان 1 13 FA علیرضا خاکپور گروه حقوق، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامي، نراق، ايران افشار خسروی زاد گروه حقوق، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامي، ایلام، ايران سید مهدی جلالی گروه حقوق،واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامي، نراق، ايران Journal Article 1405 01 05 <p>Criminal liability in contemporary legal systems is not based solely on the commission of the material element of an offense; rather, the existence of volition, freedom of choice, awareness, and psychological imputability to the offender also plays a fundamental role in establishing such liability. Whenever an individual’s free will is eliminated or effectively restricted due to factors such as insanity, perceptual impairment, sleep, unconsciousness, intoxication, compulsion, or severe duress, the basis for criminal attribution is likewise undermined. Using a descriptive-analytical method and a comparative approach, the present article examines the effects of volition and duress on criminal liability in Iranian and English law. The findings indicate that Iranian law, drawing on concepts such as reason, intent, knowledge, and free choice, regards the absence or impairment of volition as one of the most significant impediments to criminal liability; however, in regulating the legal consequences of duress, it adopts a differentiated approach across hudud, qisas, diyat, and ta'zir offenses. By contrast, English law, through a precise distinction among involuntary conduct, insanity, intoxication, diminished responsibility, and prior fault, provides a more detailed analysis of situations involving the loss of voluntary control. It is concluded that both legal systems regard the absence of free will as an important basis for excluding or mitigating criminal liability; nevertheless, English law offers a more detailed and systematically structured framework in terms of the classification of defenses and the determination of the appropriate criminal-law response. Finally, the article emphasizes the need to reconsider the legislative framework in Iranian law and to distinguish more precisely among intermediate states of impaired volition.</p> <p>مسئولیت کیفری در نظام‌های حقوقی معاصر، صرفاً بر تحقق رفتار مادی استوار نیست بلکه وجود اراده، اختیار، آگاهی و قابلیت انتساب روانی به مرتکب نیز در تحقق آن نقش اساسی دارد. هرگاه اراده آزاد شخص به‌سبب عواملی همچون جنون، اختلال ادراکی، خواب، بیهوشی، مستی، اجبار یا اکراه شدید، زایل یا به‌طور مؤثر محدود شود، مبنای انتساب کیفری نیز دچار تزلزل می‌گردد. مقاله حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، تأثیر اراده و اکراه را در مسئولیت کیفری در حقوق ایران و انگلستان بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که حقوق ایران با تکیه بر مفاهیمی چون عقل، قصد، علم و اختیار، فقدان یا اختلال اراده را از مهم‌ترین موانع مسئولیت کیفری می‌داند اما در تنظیم آثار حقوقی اکراه، میان حدود، قصاص، دیات و تعزیرات رویکردی لایه‌مند دارد. در مقابل، حقوق انگلستان با تفکیک دقیق میان رفتار غیرارادی، جنون، مستی، مسئولیت کاهش‌یافته و تقصیر پیشینی، به تحلیل جزئی‌تری از وضعیت مسلوب‌الاختیاری می‌رسد. نتیجه آنکه هر دو نظام، فقدان اراده آزاد را مبنای مهمی برای نفی یا کاهش مسئولیت می‌دانند اما حقوق انگلستان از حیث طبقه‌بندی دفاعیات و تعیین پاسخ کیفری، نظامی تفصیلی‌تر و مرحله‌بندی‌شده‌تر ارائه می‌دهد. این مقاله در پایان، ضرورت بازاندیشی در تقنین و تفکیک دقیق‌تر حالات بینابینی در حقوق ایران را مطرح می‌کند.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/692/456