Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 1 پیاپی 4 2024 03 10 The Principle of the Prohibition of Torture in Balancing Crime Detection and the Rights of the Accused: Perspectives from Imami Jurisprudence, Iranian Law, and International Instruments اصل منع شکنجه در توازن بین کشف جرم و حقوق متهم از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و اسناد بین الملل 153 171 10.61838/jecjl.674 FA افتخار دانش پور استادیار، گروه فقه و حقوق امامیه ، دانشکدۀ فقه وحقوق، دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2023 10 23 <p>Clarifying the jurisprudential foundations and authorities underlying the criminalization of torture, together with emphasizing the principles of justice, inherent human dignity, and the prohibition of inflicting harm, plays a fundamental role in safeguarding the defense rights of the accused. Accordingly, adopting a critical-analytical approach and drawing on authoritative jurisprudential and legal sources, the present study examines the theoretical and practical challenges affecting the defense rights of accused persons through a comparative analysis of Imami jurisprudence, Iranian law, and international instruments. The findings demonstrated that although the Iranian legal system, particularly the Constitution, expressly recognizes the absolute prohibition of torture, ordinary legislation, including the Islamic Penal Code, contains deficiencies and ambiguities concerning a comprehensive definition of torture, its applicability to all forms of physical and psychological abuse, and the determination of criminal responsibility for those who order or perpetrate such acts. International human rights instruments and the Rome Statute of the International Criminal Court likewise recognize the prohibition of torture as a fundamental and peremptory norm of international law. An analysis of the strengths and weaknesses of the Iranian legal system indicates the necessity of reviewing and reforming domestic legislation to ensure greater conformity with Islamic legal standards, constitutional principles, and international standards. Such reforms could strengthen effective safeguards against torture and protect the accused’s right to a defense at all stages of criminal proceedings, particularly during the preliminary investigation stage.</p> <p>تبیین مبانی و مستندات فقهی جرم‌انگاری شکنجه و تأکید بر اصول عدالت، کرامت ذاتی انسان و حرمت ایذاء نقشی اساسی در پاسداشت حقوق دفاعی متهم ایفا می‌کند. بر این اساس، پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی انتقادی و با بهره‌گیری از منابع معتبر فقهی و حقوقی به واکاوی چالش‌های نظری و عملی مؤثر بر حقوق دفاعی متهم در یک مطالعه تطبیقی میان فقه امامیه، حقوق ایران و اسناد بین‌المللی پرداخته است. نتایج تحقیق نشان داد که هرچند نظام حقوقی ایران به‌ویژه در قانون اساسی بر منع مطلق شکنجه تصریح دارد ؛ اما قوانین عادی از جمله قانون مجازات اسلامی در تعریف جامع شکنجه، شمول آن بر تمامی اشکال جسمی و روانی و تعیین مسئولیت کیفری آمران و عاملان با کاستی‌ها و ابهاماتی روبه‌روست ؛ همچنین اسناد بین‌المللی حقوق بشر و اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی منع شکنجه را به‌عنوان اصلی بنیادین و آمره در حقوق بین‌الملل مورد تأکید قرار داده‌اند. تحلیل نقاط قوت و ضعف نظام حقوقی ایران بیانگر ضرورت بازنگری و اصلاح قوانین داخلی به‌منظور انطباق هرچه بیشتر با موازین شرعی، اصول قانون اساسی و استانداردهای بین‌المللی است؛ بدیهی است این امر می‌تواند به تقویت تضمینات مؤثر در منع شکنجه و حمایت از حق دفاع متهم در تمامی مراحل دادرسی ؛ به‌ویژه مرحله تحقیقات مقدماتی منجر شود.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/674/442