Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 1 پیاپی ۲ 1402 06 10 Smart Contracts in Iranian Private Law: Theoretical Foundations and Executive Framework قراردادهای هوشمند در حقوق خصوصی ایران: مبانی تئوریک و چارچوب اجرایی 190 205 10.61838/jecjl.513 FA مهری کاظمی فرد کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1402/03/15 <p>A smart contract is considered a form of electronic contract, distinctly characterized by the automated execution of certain contractual provisions. This technology was first introduced in the 1990s by an individual named Nick, and in practical terms, it emerged in 2008 alongside the introduction of the blockchain structure and the cryptocurrency Bitcoin. Smart contract technology has been developed utilizing crucial foundational technologies, the most prominent of which include digital signatures, distributed ledgers and blockchain, cryptocurrencies, and artificial intelligence. The current study is based on a descriptive-analytical method and documentary research, utilizing contemporary library and internet resources. Smart contracts possess significant characteristics and features, the most crucial of which can be identified as their entirely electronic nature, software-based structure, precision, conditionality, self-executability, and self-sufficiency. Smart contracts not only facilitate the fulfillment of customary contractual terms—such as payment conditions, preservation of confidentiality, and contract termination—but also minimize both accidental and intentional exceptions, thereby eliminating the need for trusted executive intermediaries. The results indicated that one of the major achievements of smart contracts is the utilization of pre-configured computer programs (templates) that allow contracting parties to select contractual terms. This approach leads to the standardization of contracts based on pre-fabricated templates (analogous contracts). Although it is anticipated that a substantial number of disputes in the realm of international contracts will diminish—due to the self-executing capabilities and data storage of smart contracts based on distributed ledgers, the immutability of transaction data on the blockchain, and the verification of the proper execution of contractual terms via the Internet of Things (IoT) and artificial intelligence—legal disputes in this domain will not be entirely eradicated; rather, new forms of litigation and challenges will be introduced to international judicial institutions.</p> <p>قرارداد هوشمند یكی از مصادیق قراردادهای الكترونیك محسوب می‌شود كه خصلت ویژة آن، اجرای خودكار برخی مفاد قرارداد است. این فناوری نخستین بار در دهه 1990 توسط شخصی به نام نیک مطرح شد و از حیث عملی، در سال 2008 با معرف ساختار زنجیره بلوك و ارز دیجیتال بیتکوین پا به عرصه وجود گذاشت. فناوری قرارداد هوشمند با بهره گیری از فناوری‌های زیربنایی مهمی شکل گرفته است که از مهم ترین آن‌ها می‌توان به فناوری امضاهای دیجیتال، دفاتر کل توزیع شده و زنجیره بلوك، ارزهای دیجیتال و هوش مصنوعی اشاره نمود. پژوهش حاضر مبتنی بر روش توصیفی - تحلیلی و مطالعه اسناد با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی روز است. قراردادهای هوشمند دارای خصیصه‌ها و ویژگی‌های مهمی هستند که مهم ترین را آن‌ها می‌توان ماهیت کاملاً الکترونیکی، نرم افزاری بودن، دقیق بودن، شرطی بودن، خوداجراشوندگی و خودبسندگی دانست. قراردادهای هوشمند هم ایفای شروط معمول قرارداد مانند شرایط و ضوابط پرداخت، حفظ محرمانگی و اتمام قرارداد دنبال می‌شود و هم حداقل نمودن استثنایات تصادفی و عمدی و نیاز به وجود واسطه‌های مورد اعتماد اجرایی می‌شود. نتایج نشان داد یکی از دستاوردهای مهم قراردادهای هوشمند، استفاده از برنامه‌های رایانه‌ای نمونۀ از پیش ساخته شده است که طرفین قرارداد میتوانند شروط قراردادی را انتخاب کنند. این نوع نگرش به استانداردسازی قراردادها از روی نمونۀ پیش ساخته (قراردادهای مشابه) منجر میشود. هرچند میتوان انتظار داشت، به دلیل قابلیت خوداجرایی و ذخیرۀ داده‌ها توسط قراردادهای هوشمند مبتنی بر دفاتر توزیع شده و عدم امکان تغییر اطلاعات مربوط به تراکنش‌ها در بلاک چین و ارزیابی صحت و سقم اجرای صحیح شروط قراردادی توسط اینترنت اشیا و هوش مصنوعی، بسیاری از دعاوی در حوزۀ قراردادهای بین المللی کاهش یابد، ولی دعاوی حقوقی در این زمینه به طورکلی حذف نمی‌شود بلکه شکل‌ها و چالش‌های جدیدی در نهادهای قضایی بین المللی مطرح خواهد شد.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/513/300