Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی در دست انتشار 2026 10 01 Examination of the Legal and Jurisprudential Foundations of the Purchase, Sale, and Donation of Human Organs بررسی مبانی خرید، فروش و هبه اعضای انسان 1 14 FA عباس دهقانی دانشجوی دکتری ، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم ،دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران علیرضا عسگری دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران محمد مهدی احمدی دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران Journal Article 1404/05/08 <p>The theory of brain death and the issue of organ transplantation, in addition to being among the topics subject to examination and analysis in medical science, constitute highly significant and noteworthy issues in jurisprudence and law as well. This matter has been raised with particular sensitivity in Islamic jurisprudence, as the subject is directly connected to the bodily integrity of individuals, and from the perspective of Islamic law, special importance is attributed to the human being and his bodily integrity as the vicegerent of God (Khalīfat Allāh). The present study was conducted with the objective of examining the legal and jurisprudential foundations of the purchase, sale, and donation of human organs, employing a descriptive–analytical method and utilizing library-based and documentary sources. Based on the research findings and through reference to jurisprudential and legal sources, while critically analyzing the arguments advanced by proponents of the prohibition and invalidity of the sale and purchase of human organs, and considering the existence of legitimate and rational benefits arising from organ transplantation—such as saving human life or relieving a person from pain and suffering, which itself constitutes a rational and legitimate purpose—and in light of the applicability of the general principles of sale (ʿumūm adillat al-bayʿ) to the permissibility and validity of transactions involving objects that entail rational and legitimate benefits, the study emphasizes the theory of permissibility and validity.</p> <p>نظریه مرگ مغزی و مسئله پیوند عضو علاوه بر این که یکی از مسائل قابل بررسی و تحلیل در علم پزشکی است در فقه و حقوق هم مسئله‌ای بسیار مهم و درخور توجه است. این مساله خصوصاً در فقه با حساسیت زیادی مطرح گردیده است و موضوع یاد شده، به تمامیت جسمانی افراد مرتبط است و از منظر شرعی به انسان و تمامیت جسمانی او به عنوان  خلیفه‌الله اهمیت ویژه‌ای داده شده است. این مقاله با هدف بررسی مبانی خرید، فروش و هبه اعضای انسان به روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است بر اساس یافته‌های تحقیق و با رجوع به منابع فقهی و حقوقی، ضمن نقد و بررسی ادله قائلین به حرمت و بطلان خرید و فروش اعضای بدن و با توجه به ترتب منفعت محلله عقلائی بر پیوند اعضاء از جمله نجات جان انسان یا رهایی انسانی از درد و رنج که خود یک غرض عقلائی است، و با توجه به شمول عمومات ادله بیع بر جواز و صحت خرید و فروش اشیائی که دارای منافع و اغراض عقلائی هستند، بر نظریه جواز و صحت تأکید شده است.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/470/281