Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 1 پیاپی ۲ 1402 12 28 Challenges of Default Judgments in Civil Proceedings within the Framework of Imamiyyah Jurisprudence and Iranian Law چالش­های آرای غیابی مدنی در چارچوب فقه امامیه و حقوق ایران 153 172 10.61838/jecjl.440 FA سعید عباسی دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. عباس مقدری امیری استادیار، گروه حقوق، واحد جویبار، دانشگاه آزاد اسلامی، جویبار، ایران علی رضوانی استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران. Journal Article 1402/11/22 <p>The challenges associated with default judgments in Iranian civil proceedings, viewed through the dual lenses of Imamiyyah jurisprudence and statutory law, constitute a critical issue for ensuring judicial fairness and the protection of litigants’ rights. This article, focusing on Article 303 of the Iranian Civil Procedure Code, analyzes the jurisprudential and legal foundations of issuing a default judgment, as well as the necessary conditions for doing so—including the absence of the defendant, the lack of a written defense, and the absence of actual service of notice. First, the concept of non-appearance in litigation and its limitations within Imamiyyah jurisprudence is examined, clarifying the distinction between provisional decisions and final judgments. Next, the fundamental principles of fair trial and the right to access justice are elaborated, emphasizing their role in preventing violations of the parties’ rights. The article also explores the adversarial principle in adjudication and its significance in ensuring equality and the possibility of defense for both parties, supported by historical review and legal documentation. Furthermore, the study addresses existing ambiguities in the conditions for issuing default judgments, including the requirement of a written defense and actual service of notice, and examines the role of submitting a power of attorney or a counterclaim in removing the label of a default judgment. Finally, the article discusses challenges related to requiring a guarantor or security from the judgment creditor in default judgments and highlights differences between this requirement and established jurisprudential and legal principles. The findings indicate that the overlap between statutory provisions, jurisprudential reasoning, and judicial practice has generated uncertainty in distinguishing between default and adversarial judgments, demonstrating that precise analysis of their conditions and evidentiary foundations is essential for realizing a fair trial.</p> <p>چالش‌های آرای غیابی در دادرسی‌های مدنی ایران از منظر فقه امامیه و حقوق موضوعه، موضوعی حیاتی در تضمین عدالت قضایی و حقوق طرفین دعوا است. این مقاله با تمرکز بر ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی، مبانی فقهی و حقوقی صدور حکم غیابی، شروط لازم از جمله عدم حضور خوانده، عدم دفاع کتبی و عدم ابلاغ واقعی اخطاریه را مورد تحلیل قرار می‌دهد. نخست، مفهوم غیرحضوری بودن دادرسی و محدودیت‌های آن در فقه امامیه بررسی شده و تفاوت میان تصمیم موقت و حکم قطعی روشن می‌شود. سپس، اصول بنیادین دادرسی عادلانه و حق دادخواهی و نقش آن‌ها در جلوگیری از نقض حقوق طرفین تشریح شده است. همچنین اصل تناظری بودن دادرسی و اهمیت آن در تضمین برابری و امکان دفاع طرفین، به همراه بررسی تاریخی و مستندات قانونی، تحلیل شده است. مقاله همچنین به ابهام‌های موجود در شروط صدور حکم غیابی، شامل دفاع کتبی و ابلاغ واقعی اخطاریه، پرداخته و نقش تسلیم وکالتنامه یا دادخواست تقابل در زوال وصف غیابی را بررسی می‌کند. در نهایت، چالش‌های مرتبط با اخذ ضامن یا تأمین از محکوم‌له در حکم غیابی و تفاوت آن با اصول فقهی و حقوقی مطرح شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تداخل میان مفاد قانون، استدلال‌های فقهی و رویه قضایی موجب ایجاد ابهام در تشخیص حکم غیابی و حضوری می‌شود و تحلیل دقیق شروط و مستندات آن برای تحقق دادرسی عادلانه ضروری است.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/440/274