Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 1 پیاپی ۲ 1402 06 30 Challenges and Developments in the Liability of Air Cargo Transport Agents in the Light of Iranian Law and International Conventions چالش­ها و تحولات مسئولیت کارگزار حمل و نقل هوایی کالا در پرتو حقوق ایران و کنوانسیون­های بین­المللی 34 49 10.61838/jecjl.367 FA اسماعیل شریفی فلاورجانی دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. رضا نصیری لاریمی استادیار، گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. علی بابايي مهر استادیار، گروه حقوق، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. Journal Article 1402/02/09 <p>Air cargo transportation, as one of the fundamental pillars of international trade, plays a decisive role in the speed, security, and efficiency of global exchanges. In this regard, air transport agents occupy a special position; as intermediaries between carriers and cargo owners, they assume significant responsibilities in issuing transport documents, drafting contracts, and coordinating the movement process. The legal liability of these agents, from various perspectives, has been a subject of debate both within the Iranian legal system and under international conventions such as the Warsaw and Montreal Conventions. Studies indicate that, in Iranian law, the position of the air cargo transport agent has not been precisely and coherently defined, which has led to challenges in determining the scope of their liability. In contrast, international conventions have sought, by providing uniform rules, to establish a balance between protecting the interests of cargo owners and limiting the liability of carriers and agents. Nevertheless, recent developments—such as the digitalization of transport documents, the expansion of multimodal transport, and the shift from fault-based liability to strict liability—have added new dimensions to this field, which Iranian domestic laws have not yet fully aligned with. This article, adopting a comparative approach, analyzes the challenges and developments of air cargo transport agents’ liability in the light of Iranian law and international conventions, and finally offers suggestions for reform and for harmonizing the Iranian legal system with international standards.</p> <p>حمل‌ونقل هوایی کالا به‌عنوان یکی از ارکان اساسی تجارت بین‌المللی، نقشی تعیین‌کننده در سرعت، امنیت و کارآمدی مبادلات جهانی ایفا می‌کند. در این میان، کارگزاران حمل‌ونقل هوایی جایگاهی ویژه دارند؛ چرا که به‌عنوان واسطه میان متصدیان حمل و صاحبان کالا، وظایف مهمی در صدور اسناد حمل، تنظیم قراردادها و هماهنگی فرآیند جابجایی بر عهده دارند. مسئولیت حقوقی این کارگزاران از جنبه‌های مختلف، هم در نظام حقوقی ایران و هم در کنوانسیون‌های بین‌المللی مانند ورشو و مونترال، محل بحث و مناقشه است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در حقوق ایران، جایگاه کارگزار حمل‌ونقل هوایی به‌طور دقیق و منسجم تبیین نشده و همین امر به بروز چالش‌هایی در تعیین حدود مسئولیت آنان منجر شده است. در مقابل، کنوانسیون‌های بین‌المللی کوشیده‌اند با ارائه قواعد یکنواخت، تعادلی میان حمایت از منافع صاحبان کالا و محدودیت مسئولیت متصدیان و کارگزاران ایجاد کنند. بااین‌حال، تحولات اخیر همچون دیجیتال‌سازی اسناد حمل، توسعه حمل‌ونقل ترکیبی و تغییر رویکرد از مسئولیت مبتنی بر تقصیر به مسئولیت عینی، ابعاد جدیدی به این حوزه افزوده است که قوانین داخلی ایران هنوز به‌طور کامل با آن منطبق نشده‌اند. این مقاله با رویکردی تطبیقی، به تحلیل چالش‌ها و تحولات مسئولیت کارگزار حمل‌ونقل هوایی کالا در پرتو حقوق ایران و کنوانسیون‌های بین‌المللی می‌پردازد و در پایان، پیشنهادهایی برای اصلاح و همگرایی نظام حقوقی ایران با استانداردهای بین‌المللی ارائه می‌دهد.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/367/234