Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 3 پیاپی 12 1404 10 15 Jurisprudential–Legal Analysis of the Property Value of Stem Cells and Its Implications for Therapeutic Contracts: Designing a Multi-Level Supervisory Model تحلیل فقهی-حقوقی مالیت سلول‌های بنیادی و آثار آن بر قراردادهای درمانی: طراحی الگوی نظارتی چندسطحی 1 16 10.61838/jecjl.278 FA زهرا عمادی گروه حقوق، پردیس علوم و تحقیقات تهران، ایران./ گروه حقوق، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران محمدباقر عامری‌نیا گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران علی پورجواهری گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران. Journal Article 1404/01/16 <p>This study provides an in-depth jurisprudential–legal analysis of the property value (māliyat) of stem cells and its implications for therapeutic contracts, employing a mixed (qualitative–analytical) approach and integrating jurisprudential, legal, and medical perspectives. The central issue concerns the tension between Islamic jurisprudential views on the property value of cells and the fundamental rights of patients, alongside the legal requirements of therapeutic agreements. Drawing on authoritative sources such as Jawāhir al-Kalām and Tahrīr al-Wasīla, as well as the opinions of contemporary marājiʿ al-taqlīd including Ayatollah Makarem Shirazi and Ayatollah Sistani, the research evaluates evidence for the recognition of stem cells as having property value. In the legal dimension, it examines Iranian statutory provisions, notably Article 190 of the Civil Code and the Civil Liability Act, and compares them with international instruments such as European Union guidelines. Findings indicate that stem cells are recognized as having property value under specific conditions in Islamic jurisprudence, that the Iranian legal system suffers from significant gaps and ambiguities in regulating therapeutic contracts involving stem cells, and that there is an urgent need for a comprehensive regulatory framework. To address these issues, the study proposes a three-tier supervisory model encompassing a jurisprudential level for determining Sharia-based criteria, a legal level for drafting standardized contracts, and an executive level for integrated oversight. The novelty of the research lies in its holistic analytical approach and the design of an operational model to resolve current challenges, offering a solid foundation for policymaking in medicine and health law.</p> <p>این پژوهش به بررسی عمیق و چندبعدی مالیت سلول‌های بنیادی و آثار حقوقی آن بر قراردادهای درمانی می‌پردازد. مطالعه حاضر با رویکردی ترکیبی (کیفی-تحلیلی) و با استفاده از روش‌های فقهی، حقوقی و پزشکی، به تحلیل این مسئله پرداخته است. مسئله اصلی تحقیق، تعارض میان دیدگاه‌های فقهی درباره مالیت سلول‌ها با حقوق اساسی بیماران و الزامات حقوقی قراردادهای درمانی است.در بخش فقهی، با استناد به منابع معتبری مانند جواهرالکلام و تحریرالوسیله، و نیز نظرات مراجع تقلید معاصر مانند آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله سیستانی، به بررسی ادله مالیت سلول‌های بنیادی پرداخته شده است. در بخش حقوقی، قوانین موضوعه ایران از جمله ماده 190 قانون مدنی و قانون مسئولیت مدنی، و نیز استانداردهای بین‌مللی مانند دستورالعمل‌های اتحادیه اروپا مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که: 1. از منظر فقهی، سلول‌های بنیادی در شرایط خاص دارای مالیت هستند.2. نظام حقوقی ایران در زمینه قراردادهای درمانی مرتبط با سلول‌های بنیادی دارای خلأها و ابهامات قابل توجهی است.3. نیاز مبرمی به ایجاد چارچوب نظارتی جامع در این حوزه احساس می‌شود.به عنوان راهکار، این تحقیق الگوی نظارتی سه‌سطحی در سطوح؛ 1-سطح فقهی (تعیین معیارهای شرعی)، 2- سطح حقوقی (تدوین قراردادهای استاندارد)، 3-سطح اجرایی (نظارت یکپارچه)پیشنهاد می‌شود. نوآوری این تحقیق در ارائه تحلیلی جامع از ابعاد مختلف موضوع و طراحی الگوی عملیاتی برای حل چالش‌های موجود است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنای مناسبی برای سیاست‌گذاری در حوزه پزشکی و حقوق سلامت باشد.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/278/178