Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 3 پیاپی 12 1404 10 01 A Comparative Analysis of Interest Rates and Usury in the Islamic Banking System with Emphasis on the Prohibition of Usury مقایسه تطبیقی نرخ بهره با ربا در نظام بانکداری اسلامی، با تاکید بر تحریم ربا 1 20 10.61838/jecjl.265 FA جهانبخش سلطانی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران. هرمز اسدی کوه¬باد گروه حقوق، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران. ایوب عاطفی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران. Journal Article 1404/02/03 <p>The objective of this study is to conduct a comparative analysis of interest rates and usury (riba) in the Islamic banking system, with an emphasis on the prohibition of usury. This research has been carried out using an analytical–descriptive method. The data for the study were collected through a documentary–library approach, using books, articles, websites, and reputable scientific portals as research tools. The findings of the study indicate that interest, in essence, is a cost that an individual must pay in return for receiving and using financial facilities, whereas usury (riba) refers to an increase, superiority, or excess that is taken in return for a loaned sum, which is expressly forbidden in the Holy Qur’an. The relationship between riba and interest implies that riba applies to initial loans of a consumptive nature. However, in modern banking, borrowing tends to have a productive nature and contributes to profit generation. Consequently, the conclusion can be drawn that, since interest is the cost of using money in productive activities in modern industry and commerce, it is not forbidden. In this context, the borrower invests the loaned sum in new industries and commerce, generates profit, and therefore must pay a share of that profit as interest. Hence, what the Qur’an has prohibited is riba—not interest. Furthermore, the research findings underscore the importance of understanding the philosophy behind the prohibition of riba for the development of the Islamic financial system, encouraging jurists and Muslim economists to conduct extensive research on the matter. Ultimately, the study concludes that a zero interest rate is not consistent with the theory of the prohibition of riba in Islamic economics. The prohibition of riba in the Islamic economic system leads to the realization of optimal conditions in practice within Muslim societies, in contrast to capitalism, where achieving optimal conditions—defined as the realization of all possible returns—is theoretically unattainable. The mental and objective foundations of interest proposed by capitalist economists have aimed to legitimize and naturalize the demand for loan interest. However, the theory of the prohibition of riba is based on the notion that interest lacks any natural or real foundation.</p> <p>هدف از این تحقیق، مقایسه تطبیقی نرخ بهره با ربا در نظام بانکداری اسلامی، با تاکید بر تحریم ربا می­باشد. این تحقیق با استفاده از روش تحلیلی – توصیفی انجام شده است. اطلاعات تحقیق با استفاده از روش اسنادی – کتابخانه­ای بدست آمده است و ابزار گرد آوری اطلاعات، کتب، مقالات، وب­سایت­ها و پروتال­های معتبر علمی می­باشند. یافته­های حاصل از تحقیق نشان داده است که:<strong> </strong>بهره اساسا هزینه‌ای است که فرد در ازای دریافت و استفاده از تسهیلات باید آن را بپردازد ولی ربا  به معنای زیادی و علو و برتری می­باشد که در ازای پول قرض داده شده گرفته می­شود که قرآن­کریم آن را حرام دانسته است. رابطه ربا و بهره، در واقع به این معناست که ربا<strong><em> </em></strong>به قروض ابتدایی اطلاق می‌شود که جنبه مصرف دارد ولی در بانکداری جدید استقراض جنبه تولیدی داشته، در خلق سود موثر است و این نتیجه را می‌شود گرفت که از آنجایی که بهره هزینه استفاده از پول در فعالیت‌های تولیدی صنایع و بازرگانی جدید می‌باشد،  حرام نیست. به این بیان که قرض‌گیرنده با مبلغ مورد قرض در صنایع و بازرگانی جدید سرمایه‌گذاری می‌کند و سود به دست می‌آورد و لذا باید سهمی از این سود را به نام بهره بپردازد. بنابراین آنچه قرآن حرام نموده، ربا می­باشد و نه بهره. همچنین یافته­های حاصل از تحقیق اهمیت موضوع فسلفه تحریم ربا را در فهم و توسعه نظام مالی اسلامی دانسته است تا فقها و اقتصاددانان مسلمان در این خصوص تحقیق­های گسترده­ای انجام دهند. و در نهایت در این تحقیق نتیجه­گیری شد که: نرخ بهره صفر با نظریه تحریم ربا در اقتصاد اسلامی تناسبی ندارد. و نتیجه تحریم ربا در نظام اقتصاد اسلامی این خواهد بود که در جامعه مسلمانان برخلاف نظریه سرمایه­داری وضعیت بهینه در عمل محقق خواهد شد. و در نظام سرمایه­داری رسیدن به وضعیت بهینه از جنبه نظری که در آن تمام بازدهی­های ممکن حاصل شده باشد امکان­پذیر نخواهد بود. ریشه­های ذهنی و عینی بهره که از سوی اقتصاددانان سرمایه­داری مطرح شده است، برای مشروع و طبیعی جلوه­دادن مطالبه بهره وام بوده است؛ اما نظریه تحریم ربا بر این پایه استوار است که بهره فاقد هر نوع ریشه طبیعی و واقعی است.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/265/165