Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 4 پیاپی 15 1405 09 01 The Rule of No-Harm (Lā Ḍarar) and the Wife’s Right to Childbearing قاعده لاضرر و حق زوجه در فرزندآوری 1 15 10.61838/jecjl.255 FA زرین اسدی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مریم ابن تراب گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. فائزه مقتدایی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/05/11 <p>The derivation of secondary Islamic legal rulings (aḥkām furʿī) is among the responsibilities and duties of the jurist (mujtahid), and one of the tools employed in this process is the application of fiqh principles. Among the practical applications of fiqh in statutory law is the role and influence of fiqh-based rules in shaping legal provisions, particularly in the domain of family law. Fiqh rules essentially reflect the underlying rationale and frameworks of benefit (maṣlaḥa) and harm (mafsada) in human actions. Based on these, the jurist deduces legal norms in the fields of worship (ʿibādāt) and transactions (muʿāmalāt). Marriage, as a legal institution, is intended to foster affection and tranquility between spouses, and one of its significant outcomes is procreation and reproduction. Children are divine blessings, adornments for their parents, and sources of pride. Islamic teachings and traditions strongly emphasize the importance of having children. Undoubtedly, the right to have children is a natural entitlement of both husband and wife, and neither party—except in cases of necessity—may deprive the other of this divine gift without mutual consent. Nevertheless, one of the practically significant issues in family life is the exercise of one spouse’s will to prevent conception and childbearing, which may even be expressed in the form of a condition in the marriage contract, such as a clause stipulating permanent abstention from having children. This article adopts a descriptive-analytical approach to examine the applicability of the lā ḍarar principle (the rule of no-harm) in cases where the husband obstructs the wife’s right to bear children. The central thesis of this study is the necessity of obtaining the wife’s consent in the face of the husband's unilateral will and the invalidity of any permanent condition forbidding childbearing that lacks a valid excuse.</p> <p>استنباط احكام شرعی فرعی از مسئولیت‌ها و وظایف مجتهد است و یكی از طرق دست یافتن به احكام بكارگیری قواعد فقهی می‌باشد و از موارد کاربرد فقه در حقوق موضوعه، نقش و تاثیر قواعد فقهی بر احکام خصوصا حقوق خانواده است. قواعد فقهی در واقع بازگو كننده مبنا و چارچوب‌های مصلحت و مفسده افعال هستند و طبق آن مجتهد و فقیه قوانین و مقررات حقوقی (عبادات و معاملات) را به دست می‌آورد. ازدواج به عنوان یک نهاد حقوقی، مایه الفت و آرامش زن و مرد است و از نتایج مهم آن فرزندآوری و تولیدمثل است. فرزند از عطایای الهی، زینت پدر و مادر و مایه فخر آنان است و تعالیم و ادیان اسلامی،‌ به داشتن اولاد بسیار تاکیده شده است. مسلما داشتن فرزند حق طبیعی هر کدام از زن و مرد بوده و هیچ یک از آن‌ها به استثنای حالت ضرورت، نمی‌تواند بدون جلب رضایت دیگری، او را از این نعمت الهی محروم سازد. با این وجود از موقعیت‌های عملی حائز اهمیت در خانواده، اعمال اراده یکی از زوجین در جلوگیری از بارداری و فرزندآوری است که ممکن است در ضمن عقد ازدواج و در قالب شرط امتناع از داشتن فرزند ظاهر شود. این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی به دنبال بررسی جایگاه قاعده لاضرر در زمینه ممانعت زوج از زوجه در حق فرزندآوری است. گمانه این پژوهش بر لزوم وجود رضایت زوجه در مقابل اراده طرف دیگر و نیز بطلان شرط امتناع دائمی فاقد عذر از فرزندآوری است.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/255/254