Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 2 پیاپی 7 1403 08 29 Digital Smart Contracts and the Governing Law in Light of Private International Law قراردادهای هوشمند دیجیتالی و قانون حاکم بر آن‌ها در پرتو حقوق بین الملل خصوصی 179 199 10.61838/jecjl.174 FA شاپور گل محمدی ننه کران کارشناسی ارشد حقوق تجارت بین الملل، واحد الکترونیکی تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمدرضا نسب پور مولائی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران Journal Article 1403 06 10 <p>With the emergence of new technologies at the dawn of the 21st century, a novel form of electronic contracts known as “smart contracts” has entered the realm of digital interactions. These contracts, which are designed based on distributed ledger technology (blockchain), programming code, and in some cases the Internet of Things (IoT), enable automatic execution without the need for human intervention, thus creating a fundamental transformation in the traditional structure of contractual obligations. Despite their unique technical features, smart contracts pose serious challenges in the realm of determining the applicable law and resolving disputes arising from them, particularly in cross-border contexts. The fundamental question is whether classical rules of private international law—especially conflict of laws rules—are capable of addressing the complexities inherent in smart contracts. This study, adopting an analytical–comparative approach, examines the foundations and criteria for determining the governing law applicable to smart contracts within the Iranian legal system and compares them with the Rome I Regulation in the European Union. The findings indicate that if the governing law is explicitly determined at the stage of coding the contract by the parties, the conflict of laws can be effectively managed. However, in the absence of such an agreement, dispute resolution bodies are compelled to resort to general rules of determining the applicable law, which, in Iranian law, still face significant gaps in this regard. The Rome I Regulation, particularly Articles 3 and 4, offers more precise solutions for determining the applicable law in the absence of an agreement and can be considered a suitable model for the development of Iran’s domestic legal framework concerning digital contracts.</p> <p>با ظهور فناوری‌های نوین در آغاز قرن بیست‌ویکم، نوع جدیدی از قراردادهای الکترونیکی تحت عنوان «قراردادهای هوشمند» وارد عرصه تعاملات دیجیتال شده‌اند. این قراردادها که بر پایه فناوری دفاتر کل توزیع‌شده (بلاک‌چین)، کدهای برنامه‌نویسی و در مواردی اینترنت اشیاء طراحی می‌شوند، با قابلیت اجرای خودکار و بدون نیاز به مداخله انسانی، تحولی بنیادین در ساختار سنتی تعهدات قراردادی ایجاد کرده‌اند. با وجود ویژگی‌های فنی منحصر‌به‌فرد این قراردادها، چالش‌هایی جدی در حوزه تعیین قانون حاکم و حل‌وفصل اختلافات ناشی از آن‌ها، به‌ویژه در بسترهای فرامرزی، مطرح است. پرسش اساسی آن است که آیا قواعد کلاسیک حقوق بین‌الملل خصوصی، به‌ویژه قواعد حل تعارض، توان پاسخ‌گویی به پیچیدگی‌های قراردادهای هوشمند را دارد یا خیر. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–تطبیقی، به بررسی مبانی و ضوابط تعیین قانون حاکم بر قراردادهای هوشمند در نظام حقوقی ایران و مقایسه آن با مقررات رم یک در اتحادیه اروپا پرداخته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که چنانچه قانون حاکم به‌طور صریح در مرحله طراحی کدهای قرارداد توسط طرفین مشخص شده باشد، تعارض قوانین قابل مدیریت است. اما در صورت فقدان چنین توافقی، نهادهای حل اختلاف ناگزیر به رجوع به قواعد عمومی تعیین قانون حاکم خواهند بود که در حقوق ایران همچنان با خلأهای جدی در این زمینه مواجه‌اند. مقررات رم یک، به‌ویژه مواد ۳ و ۴، راهکارهای دقیق‌تری برای تعیین قانون در شرایط فقدان توافق ارائه می‌دهد و می‌تواند الگوی مناسبی برای توسعه حقوق داخلی ایران در زمینه قراردادهای دیجیتال تلقی شود.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/174/107