Maher Publishing Institute دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی 3 پیاپی 10 1404 05 26 Regulatory Challenges in the Iranian Capital Market (Stock Exchange) چالش‌های تنظیم گری در بازار سرمایه (بورس اوراق بهادار) ایران 1 19 10.61838/jecjl.147 FA سارا فدایی دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. سید مجتبی واعظی استاد، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. حجت مبین استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 1403 11 12 <p>Regulation, as one of the most critical functions of modern governance, has led to the establishment of regulatory bodies—particularly in the domain of economic regulation—in many countries. The cyclical crises inherent in the market-based economic system have always necessitated the intervention of a force beyond the market itself. Today, regulation is viewed through a new lens: it represents a form of governance based on the concept of distributed power and no longer considers the state as the sole and unchallenged authority in exercising public control. The capital market, as one of the three main financial markets in Iran, has consistently faced challenges related to the enforcement and implementation of regulation. This study, grounded in theoretical frameworks and conducted using an analytical, descriptive, and comparative method, investigates the prerequisites for the formation of regulatory states. It demonstrates that Iran’s economic system, due to the extensive scope of government intervention, significantly diverges from the neoclassical economic paradigm that underlies economic regulation. Furthermore, the existence of a rentier economy and the absence of a free market—along with structural challenges such as the application of inappropriate institutional models in financial markets—have rendered the regulatory approach pursued in Iran’s capital market ineffective. These conditions necessitate fundamental legal, political, social, and structural reforms.</p> <p>تنظیم‏گری به عنوان یکی از مهم‎ترین کارکردهای حکمرانی جدید، موجب تاسیس نهادهای تنظیم‎گر بخصوص تنظیم‎گری اقتصادی در بسیاری از کشورها شده است. بحران‌های دوره‌ای که ذاتی نظام اقتصادی مبتنی بر بازار آزاد است،همواره ضرورت مداخله نیروی فراتر از بازار را ایجاب نموده است. امروزه تنظیم‌گری با مفهومی دیگر، نوعی از اعمال حاکمیت محسوب می‌شود که مبتنی بر دیدگاه قدرت توزیع شده است و دیگر دولت را بعنوان تنها قدرت بلامنازع در کنترل عمومی تلقی نمی‌کند. بازار سرمایه به عنوان یکی از سه بازار مهم مالی در ایران همواره با چالش‌هایی در خصوص اعمال و اجرای تنظیم گری روبرو بوده است. در پژوهش حاضر که از طریق چارچوب نظری و مبتنی بر روش تحلیلی، توصیفی و تطبیقی انجام شده است با مداقه در پیش نیازهای ایجاد دولت‏های تنظیمی، نشان می‏دهد که نظام اقتصادی در ایران به دلیل وسعت محدوده‎ی دخالت دولت از نظام اقتصاد نئوکلاسیک به عنوان بستر نظری تنظیم‎گری اقتصادی، فاصله زیادی دارد.از طرفی اقتصاد رانتی و عدم تشکیل بازار آزاد در کنار چالش‌های ساختاری مانند بکارگیری الگوی نهادی در بازارهای مالی باعث ناکارامدی تنظیم گری درپیش گرفته شده در بازار سرمایه ایران گردیده است که نیازمند اصلاحات بنیادین حقوقی، سیاسی، اجتماعی و ساختاری می‌باشد.</p> https://jecjl.com/index.php/jecjl/article/download/147/108